Gazociąg OPAL a sprawa polska

Gazociąg OPAL a sprawa polska

KWI 11, 2017
579 VIEWS
Gazociąg OPAL a sprawa polska

Pod koniec roku 2016 Polska wnioskowała do Trybunału Sprawiedliwości UE o zawieszenie wykonania kontrowersyjnej decyzji Komisji Europejskiej, która będąc korzystną dla rosyjskiego koncernu Gazprom, stanowiła zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego Europy Środkowo-Wschodniej, a w szczególności Polski oraz Ukrainy.

Na wniosek niemieckiego regulatora  gazociągu Bundesnetzagentur (BNetzA,), Komisja Europejska 28 października 2016 r. ogłosiła nowe reguły użytkowania gazociągu OPAL (Ostsee Pipeline Anbindungs-Leitung), który jest wschodnią odnogą gazociągu Nord Stream. Wspomniana decyzja KE dotycząca zasad wykorzystywania przepustowości OPAL zwiększała możliwość dostępu Gazpromu do użytkowania tranzytowej przepustowości OPAL z 50 proc. do nawet 90 proc., a w określonych przypadkach, dzięki organizowaniu aukcji, nawet do 100 proc. Jednakże cały proces decyzyjny, jak i jego transparentność budziły kontrowersje, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, iż część informacji z opublikowanej dopiero 9 stycznia 2017 r. decyzji KE, została zakwalifikowana jako poufna.

Utrzymanie decyzji KE stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego Polski i Unii Europejskiej, dając Gazpromowi możliwość zmonopolizowania gazociągu, a tym samy dyktowanie warunków na rynku energetycznym w Europie Środkowo-Wschodniej.

PGNiG 4 grudnia 2016 r. złożyło wniosek do Trybunału Sprawiedliwości UE o pilne wstrzymanie niekorzystnej dla Polski decyzji KE zarzucając tej instytucji złamanie zapisów Traktatu o UE oraz Traktatu o funkcjonowaniu UE, a także Dyrektywy 2009/73/WE o wspólnych zasadach wewnętrznego rynku gazu. Jednocześnie PGNiG zaskarżyło do sądu w Dusseldorfie porozumienie czterostronne BNetzA, operatora OPAL, Gazpromu i Gazprom Export, dostosowane do decyzji KE z 28 października 2016 r. ws. zwolnienia Gazpromu z zasady dostępu stron trzecich do przepustowości OPAL.

Kolejnym krokiem podjętym przez polską stronę było złożenie skargi przez rząd RP do Trybunału Sprawiedliwości UE. Strona polska zażaliła decyzję KE uzasadniając to  zagrożeniem dla dywersyfikacji źródeł i szlaków oraz bezpieczeństwa dostaw do UE, a w szczególności Europy Środkowo-Wschodniej, w tym w głównej mierze Polski w związku ze zwiększonym udziałem jednego źródła.

W dniu 23 grudnia 2016 r. Trybunał Sprawiedliwości UE postanowił zawiesić decyzję KE z dnia 28 października 2016 r., tym samym zwrócił się do KE o podanie szczegółów dotyczących aukcji wolumenu przesyłu gazu rurociągiem OPAL. 3 stycznia 2017 r. zgodnie z decyzją sądu w Dusseldorfie z dnia 30 grudnia 2016 r. wynikającą z decyzji Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2016 r., niemiecki regulator BNetzA zakazał okresowego stosowania decyzji KE z 28 października 2016 r. i organizacji aukcji na przepustowość OPAL.

Zauważalne modyfikacje w wolumenie przsyłu gazu przez Europę ŚrodkowoWschodnią, wskazują, iż zwiększenie dostępu Gazpromu do przepustowości OPAL i możliwość efektowniejszego wykorzystania gazociągu przez rosyjskiego potentata wpływa na sytuację na europejskim rynku gazu. Zwiększenie użyteczności OPAL przez Gazprom ma zasadniczy wpływ na środkowoeuropejski rynek energetyczny głównie ze względu na trwające postępowanie antymonopolowe KE przeciw Gazpromowi, w którym oskarża się koncern o nadużywanie przewagi na rynkach gazu w Europie Środkowej.

W uzasadnieniu swojej decyzji KE podaje zalety wykorzystanie przepustowości OPAL dla bezpieczeństwa i konkurencyjności dostaw oraz funkcjonowaniu rynku energetycznego w Czechach. Podjęta decyzja jednocześnie wspiera rynek niemiecki, zasadniczo znaczenie Gaspoolu, w handlu surowcem z Europą Środkowo-Wschodnią. Zdaniem KE jednym z argumentów za słusznością decyzji jest integracja rynku czeskiego z niemieckim.

Decyzja KE de facto wydaje się wpisywać w jeden, chociaż nie jedyny – sposób postrzegania bezpieczeństwa dostaw gazu do UE, prezentowany m.in. przez koncerny Gazprom oraz kraje optujące za projektem Nord Stream II. W tym założeniu długoterminowa stabilność oraz bezpieczeństwo dostaw wraz ze wszelkimi ekonomicznymi profitami ma być zapewniana krajom ścisłe współpracującym z Federacją Rosyjską.

Wśród państw środkowoeuropejskich jednak panuje, odmienny od zachodnioeuropejskiego, sposób postrzegania bezpieczeństwa dostaw. Zależność tych  państw od importu rosyjskiego gazu związana jest z rzeczywistym ryzykiem nieregularności dostaw, co z kolei jest silnie powiązane z polityką zagraniczną realizowaną przez państwo dostawcy i odbiorcy. Kraje członkowskie UE, postrzegające bezpieczeństwo energetyczne w ten sposób, podchodzą ostrożnie do kwestii regulacji stosunków gazowych z Rosją, tym samym uznając za cel nadrzędny dywersyfikację źródeł i stopniowe zmniejszenie zależności od rosyjskiego surowca. Tym samym przedstawione w decyzji KE ws. OPAL rozbieżne cele polityki bezpieczeństwa energetycznego w regionie, oddziałują negatywnie na postrzeganie instytucji unijnych.

Stronie polskiej udało się zablokować decyzję KE ws, przepustowości OPAL do 2018 r. W ostatnich daniach również ukraiński Naftogaz złożył skargę na tę decyzję do Trybunału Sprawiedliwości UE, gdyż zgodnie z tą decyzją Gazprom może przesyłać surowiec do Europy Zachodniej z pominięciem Ukrainy jako państwa tranzytowego.

Katarzyna Chabska

Katarzyna Chabska

Absolwentka Akademii Obrony Narodowej w Warszawie oraz Portland Community College w Oregonie. Doktorantka Akademii Sztuki Wojennej na Wydziale Bezpieczeństwa Narodowego. Specjalizuje się w bezpieczeństwie narodowym oraz polityce Federacji Rosyjskiej

PODOBNE ARTYKUŁY

Wystąpienie Trumpa – lekcja dla świata zachodniego

Wystąpienie Trumpa – lekcja dla świata zachodniego

Wymiar ekonomiczny – czy tylko? Wizyta Prezydenta Stanów Zjednoczonych, Donalda Trumpa to oprócz charakteru politycznego przekazanie pewnego sygnału politycznego. Stanowiła ona także drogowskaz dla świata i cywilizacji zachodniej. Można się zgadzać

READ MORE
Europy raj utracony

Europy raj utracony

Wizyta prezydenta USA w Polsce w dniach 5-6 lipca 2017 r., nie potwierdziła tezy, że Ameryka będzie ograniczała swoje zaangażowanie w Europie i NATO. Jednak to nie Trump będzie decydował,

READ MORE
Przychody branży obronnej i lotniczej

Przychody branży obronnej i lotniczej

W 2016 roku przychody przemysłu lotniczego i wojskowego w ujęciu globalnym wyniosły 674,4 mld dolarów i były o 2,4 proc. wyższe niż rok wcześniej. Sektor wzrost ten zawdzięcza przede wszystkim

READ MORE
Józef Piłsudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm

Józef Piłsudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm

Józef Piłsudski był jednym z największych realistów w historii Polski XX w. Wraz z innymi realistami II Rzeczypospolitej brał pod uwagę zarówno wojnę, jak i pokój z III Rzeszą. Świadczy

READ MORE
Menu bezpieczeństwa narodowego dla Polski

Menu bezpieczeństwa narodowego dla Polski

W zeszłym tygodniu opinia publiczna poznała tzw. jawną część dokumentu Koncepcja Obronna Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: KORP) opracowaną przez resort obrony przy udziale szerokiego grona polityków, urzędników, wojskowych i specjalistów z

READ MORE
Realpolitik Rzeczypospolitej

Realpolitik Rzeczypospolitej

W pierwszych wersach tego eseju chcę zaznaczyć, że wszystkie zawarte w nim przewidywania odnoszące się do Realpolitik Rzeczypospolitej mogą pojawić się, jeśli Ameryka i Europa przestaną ignorować logikę anarchii międzynarodowej

READ MORE
Jakie interesy ma Polska?

Jakie interesy ma Polska?

Nadrzędny cel strategii zagranicznej Polski to zapewnienie pokoju i dobrobytu narodowi polskiemu. W osiągnięciu tego celu, za sprawę najwyższej wagi, Polska zawsze uważała obronę swojego terytorium. W ostatnich dekadach, po

READ MORE
Refleksje po 53. Konferencji Bezpieczeństwa w Monachium

Refleksje po 53. Konferencji Bezpieczeństwa w Monachium

Transatlantyckie partnerstwo między Stanami Zjednoczonymi, a Europą przez przeszło 50 lat stanowiło podstawę dla wielkiej strategii USA, czyli zamorskiego równoważenia (więcej o tej strategii: Artur Brzeskot – Jaka strategia może odrodzić

READ MORE
Antidotum na intelektualną truciznę

Antidotum na intelektualną truciznę Popular

Cywilizacja europejska stoi w obliczu konfrontacji z zupełnie nowym zagrożeniem. Na chwile obecną, przegrywa tę konfrontację przede wszystkim na kluczowej płaszczyźnie – intelektualnej. Wyraźnie widoczny jest brak instrumentów skutecznej reakcji

READ MORE
Kultura relacji – II Międzynarodowa Konferencja Naukowa

Kultura relacji – II Międzynarodowa Konferencja Naukowa

W dniach 22-24.02.2017 w gościnnych progach Pałacu i Folwarku Galiny odbędzie się: II Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Kultura Pokoju”. Hasło przewodnie tegorocznej konferencji to: „KULTURA RELACJI”. Celem konferencji jest rzeczowa wymiana

READ MORE
Jaka strategia może odrodzić wielkość USA i Polski?

Jaka strategia może odrodzić wielkość USA i Polski?

Po raz pierwszy w najnowszej historii politycznej Stanów Zjednoczonych duża liczba Amerykanów otwarcie zaczęła kwestionować wielką strategię ich kraju. W kwietniu 2016 r. według sondażu Pew 57% obywateli USA wyraziło

READ MORE
Dlaczego przegrana Clinton jest dobrą nowiną dla Polski?

Dlaczego przegrana Clinton jest dobrą nowiną dla Polski?

W Polsce większość publicystów, a nawet niektórzy amerykaniści, kiedy próbowali znaleźć argument przeciwko Hillary Clinton wymieniali przede wszystkim reset między USA i Rosją. W ich mniemaniu był on szkodliwy dla

READ MORE
Waszyngton vs Moskwa: możliwy zwrot o 180 stopni?

Waszyngton vs Moskwa: możliwy zwrot o 180 stopni?

Sondaże przedwyborcze w Stanach Zjednoczonych pokazują, iż kandydat partii republikańskiej Donald Trump ma duże poparcie wśród społeczeństwa amerykańskiego. Mimo ostatnio przegranych debat zajmuje on czołowe miejsce w rankingach politycznych i

READ MORE
Sprawa śmigłowców dla Polski politycznym balonem

Sprawa śmigłowców dla Polski politycznym balonem Popular

Polska scena polityczna a za nią świat mediów żyje niezrealizowanym kontraktem na francuskie śmigłowce Caracal dla polskiej armii. Niestety wszystkie strony – tak naprawdę politycznego i emocjonalnego – konfliktu żyją

READ MORE
Plata o plomo. Unijne sankcje wobec Polski bezprawne?

Plata o plomo. Unijne sankcje wobec Polski bezprawne?

Przepis unijny, który dopuszcza możliwość wszczęcia procedury wobec naruszenia praworządności wobec naszego kraju jest niezgodny z zasadami prawa. Wiceszef Komisji Europejskiej Frans Timmermans zapowiedział, że KE planuje wszcząć procedurę naruszenia

READ MORE
Przedwyborcza Francja w relacjach z Rosją

Przedwyborcza Francja w relacjach z Rosją

Marine Le Pen, kandydatka na prezydenta Francji w wyborach 2017 – jest jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci politycznych Europy. Jej skrajnie prawicowe wypowiedzi dotyczące przyszłości UE, relacji z Rosją albo

READ MORE
Więźniowie polityczni Kremla

Więźniowie polityczni Kremla

Historia Nadiyi Savchenko, do niedawna więźnia politycznego Putina, była jedną z najbardziej medialnych spraw na całym świecie. Dzisiaj, deputowana od partii „Batkiwszczyna” w Radzie Najwyższej Ukrainy Nadiya reformuje kraj, próbuje

READ MORE
Dlaczego broń atomowa nie zwiększy bezpieczeństwa Polski?

Dlaczego broń atomowa nie zwiększy bezpieczeństwa Polski?

Pod koniec 2015 r. medialne poruszenie w kraju wyzwoliły słowa podsekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Tomasza Szatkowskiego o ewentualnej możliwości przekazania Polsce broni atomowej przez USA. Z powodu informacyjnego

READ MORE
Niezrealizowane marzenie Ukrainy

Niezrealizowane marzenie Ukrainy

Po zakończeniu Rewolucji Godności, zmianie elity rządzącej, obaleniu reżimu Janukowicza i usunięciu prorosyjskich marionetek z najwyższych stanowisk państwowych, przeciętny obywatel oczekiwał zmian na lepsze. Każdy chciał, żeby nowa władza przeprowadziła

READ MORE
Turecki EXIT z NATO?

Turecki EXIT z NATO? Popular

Ostatnie relacje Turcji z Rosją a także z USA, a tym samym z NATO, uległy zmianie o 180 stopni. Aby bardziej przybliżyć okoliczności w jakich doszło do zmian, należy przeanalizować

READ MORE
Cele pokazu siły Putina

Cele pokazu siły Putina Popular

Władze i społeczeństwa państw strefy euroatlantyckiej z niepokojem patrzą na aktualną działalność prezydenta Rosji Władimira Putina. Czy faktycznie należy się obawiać rosyjskich manewrów? Jakie cele przyświecają rosyjskiemu przywódcy? Jak pokazuje

READ MORE