Litwa, Polska, Rosja. Gry interesów.

Litwa, Polska, Rosja. Gry interesów.

LUT 27, 2015
688 VIEWS
Litwa, Polska, Rosja. Gry interesów.

Co najmniej niefortunną można nazwać decyzję o wystawieniu wspólnych, polsko-rosyjskich listach do wyborów samorządowych. Przynajmniej w tym momencie.

Wybory odbędą się 1 marca. W ich wyniku zostanie wyłoniony skład rad miejskich, gminnych i rejonowych. Swoich kandydatów wystawi także Akcja Wyborcza Polaków na Litwie (AWPL). Jej lider, Waldemar Tomaszewski, będzie ubiegał się się o prestiżowy fotel mera stolicy, Wilna. AWPL, podobnie jak kilka razy wcześniej, do wyborów wystawi listy wspólnie z partią mniejszości rosyjskiej o nazwie Alians. Wspólne listy wyborcze mniejszości polskiej i rosyjskiej wystawione zostały m.in. w czasie wyborów do Parlamentu Europejskiego w roku 2004, 2009 i 2014. Podobnie rzecz miała się w czasie wyborów parlamentarnych. W roku 2004 AWPL startowała do parlamentu litewskiego razem z przedstawicielami mniejszości rosyjskiej i białoruskiej.

Tak brzmi oficjalny komunikat ze strony internetowej AWPL:

W zbliżających się wyborach do rad samorządowych Akcja Wyborcza Polaków na Litwie i Alians Rosjan wystawiły swoich kandydatów w 13 samorządach. W 7 samorządach – w Wilnie, Kłajpedzie, Wisagini oraz rejonach wileńskim, solecznickim, trockim i święciańskim – zarejestrowano koalicję Akcji Wyborczej Polaków na Litwie i Aliansu Rosjan “Blok Waldemara Tomaszewskiego”. W wymienionych 7 samorządach pozycje koalicji są ugruntowane, poparcie wyborców zawsze przekraczało 10 procent. Przekroczenie większego 6-procentowego progu wyborczego dla koalicji jest tu bardzo realne. (…)

Na listach wyborczych koalicji Akcji Wyborczej Polaków na Litwie i Aliansu Rosjan “Blok Waldemara Tomaszewskiego” jest około 500 kandydatów. Są to przedstawiciele różnych narodowości, doświadczeni i kompetentni specjaliści, którzy w praktyce udowodnili zdolność do rozwiązywania najważniejszych problemów naszych mieszkańców.

Polityczna współpraca polsko-rosyjska ma więc dość długą tradycję, jak na wciąż młode państwo litewskie. Jest to jednak sojusz, mogący nieść za sobą następstwa niekoniecznie pożądane przez polską rację stanu. Z dwóch co najmniej powodów.

Waldemar Tomaszewski – gracz czy pionek na szachownicy?

Przewodniczący AWPL urodził się w roku 1965. Działalność polityczną rozpoczął po studiach. W 1992 r. zaangażował się w działalność Związku Polaków na Litwie. W 1994 r. został członkiem AWPL, a już 5 lat później został jej przewodniczącym. Sprawował różne funkcje we władzach samorządowych rejonu wileńskiego. 15 lat temu trafił do litewskiego parlamentu. Związany był z różnymi partiami. W 2009 r. wystartował w wyborach prezydenckich na Litwie, jednak bez sukcesu. Ostatecznie trafił, jako przedstawiciel AWPL, do Parlamentu Europejskiego. Mandat europosła sprawuje do dziś.

Tomaszewski dał się poznać jako polityk konserwatywny. Gdyby stosować konkretne porównania, można by nazwać go chadekiem. W swoich wypowiedziach chętnie posiłkuje się cytatami z klasyków Kościoła. Podczas jednego ze spotkań przedwyborczych powiedział, że jest przeciwnikiem ruchów rewolucyjnych, „wszelkich Auror i Majdanów”. Niechętnie odnosił się także do władz Ukrainy.

Myślę, że nowych władz Ukrainy de facto nie uznają sami mieszkańcy Ukrainy, bo to są ludzie dosyć dziwnego przekroju. Owszem, są tacy, którzy walczyli o wolność i chwała im za to, ale są ludzie o przekroju nacjonalistycznym, którzy propagują ideę Stepana Bandery – mówił w jednym z wywiadów dla litewskiego Radia Znad Wilii.

Interesującym może wydać się fakt, że choć Tomaszewski reprezentuje AWPL, odżegnuje się od komentowania polskiej polityki wobec kwestii konfliktu ukraińskiego. Warto wysłuchać wywiadu, jakiego Tomaszewski udzielił wspomnianemu wyżej Radiu znad Wilii i posłuchać jego wypowiedzi:

Prowadząca zapytała Tomaszewskiego m.in. o jeden z wyjątkowo dwuznacznych epizodów z życia kandydata, czyli o pojawienie się 9 maja ub. roku na obchodach rocznicy zakończenia II wojny światowej przed ambasadą rosyjską na Litwie ze wstążeczką orderu św. Jerzego. Ten od odpowiedzi uciekł, próbując skierować rozmowę na inne tory.

TomaszewskiŹródło: www.zw.lt

Warto w tym momencie przypomnieć, że Tomaszewskiego otwarcie i ostro krytykował za prorosyjskie sympatie także były premier Litwy, Andrius Kubilius. Polityk zarzucił Tomaszewskiemu, że ten, „krytykując nowy rząd na Ukrainie odzwierciedla stanowisko nie Wilna czy Warszawy, ale Moskwy”.

Nie można uciec w tym miejscu od dwóch, niezwykle istotnych dygresji, które stawiają Tomaszewskiego w wyjątkowo złym świetle. Po pierwsze, asystentem Tomaszewskiego w Europarlamencie był… były oficer KGB, Wiktor Bałakin. Niezbyt dobrą ocenę wystawia samemu sobie Tomaszewski, próbując bronić Bałakina.

Dla mnie jego przeszłość nie miała znaczenia. Nie mam żadnych haków z przeszłości, których mógłbym się doczepić, po prostu były takie czasy. W 1973 r. rozpoczął pracę jako inżynier. Uważam, że nie wypada mówić o jego przeszłości, ponieważ nasz kraj był zarządzany przez pierwszego sekretarza KC” – komentował ujawnienie pracy Bałakina w KGB.

Po drugie, o czym pisał portal Defence24, Tomaszewski związany był z magazynem „Świat Bałtycki”. Naczelnym pisma, jest, według publikacji portalu, Dmitrij Kondraszow, powiązany z agencją informacyjną Regnum, o czym pisały w swoim przeglądzie rocznym za  2010 r. służby bezpieczeństwa Estonii. Twórca agencji to Modest Kolerow, były doradca Władimira Putina. Kolerow jest także jedną z ważnych postaci Międzynarodowego Ruchu Euroazjatyckiego. To z kolei organizacja-matka Euroazjatyckiego Związku Młodzieży, którego przedstawicielem na Polskę był przez pewien czas… Mateusz Piskorski. Twórca dość otwarcie prorosyjskiej partii politycznej „Zmiana”, o której pisaliśmy w tym miejscu: „Prorosyjska partia zaprasza ukraińskiego terrorystę?„.)

Co ciekawe, Kubilius wyraził tę opinię niemal rok temu. Przez ten czas sytuacja geopolityczna uległa zmianom, niestety trudno powiedzieć, by były to zmiany na lepsze. Przechodzimy w ten sposób do drugiego, ze wspomnianych wyżej powodów, dla których działalność Tomaszewskiego wobec polskiej racji stanu może budzić wątpliwości.

Łotwa się boi, Litwa się zbroi, Rosja się czai

Postępy wojsk separatystycznych na Ukrainie coraz bardziej ośmielają Rosję. Na tyle, że zdecydowała się na rozpoczęcie dużych ćwiczeń wojskowych, przy granicy z Łotwą i Estonią. Czując na plecach oddech Rosji i widząc co dzieje się przy jej wschodniej granicy, Litwa zdecydowała się na bardzo radykalny krok. Prezydent kraju, Dalia Gybauskaite powiadomiła, że w kraju naszego północno-wschodniego sąsiada zostanie przywrócony pobór wojskowy. Przez najbliższe 5 lat, co najmniej 3,5 tysiąca Litwinów każdego roku trafi na 9-miesięczne przeszkolenie wojskowe. To krok radykalny ale ważna deklaracja. Tak samo, jak decyzje USA, Wielkiej Brytanii i Polski o wysłaniu instruktorów wojskowych na Ukrainę.

Litewski żołnierzŹródło: www.kam.lt

W tej sytuacji zwiększonego ryzyka eskalacji rosyjskiej agresji na kraje bałtyckie, działania opozycyjnego polityka o niejasnych kontaktach, pochodzącego z mniejszości etnicznej nabierają wyjątkowo niepożądanego efektu. Szczególnie, gdy pojawiają się niepokojące sygnały, noszące znamiona prowokacji, jak np. powstanie profilu pokroju niesłanej „Wileńskiej Republiki Ludowej” na Facebook’u. Sytuacja geopolityczna, już i tak napięta, staje się trudna. Warto w tym miejscu wrócić jeszcze raz do punktu wyjścia i przytoczyć fragment wywiadu z byłym wiceszefem UOP, Piotrem Niemczykiem, który niebawem ukaże się na naszych łamach.

„- Wypowiedzi Waldemara Tomaszewskiego, są dość niepokojące. On jako eurodeputowany mówi rzeczy, które niekoniecznie zgodne są z polską racją stanu i z tym, jak należałoby układać stosunki polsko-litewskie. Rozumiem, że Polacy na Litwie czują się źle traktowani przez Litwinów. Ale musimy pamiętać, że 20 lat temu, w czasie głosowania nad niepodległością Litwy, przedstawiciele mniejszości polskiej głosowali albo przeciwko niepodległości Litwy, albo wstrzymało się od głosu. I Litwini nam to pamiętają” – mówi Niemczyk.

Czy może dość do rzeczywistego scenariusza rozgrywania polskiej mniejszości na Litwie? W rozmowie z Wirtualną Polską, od takiej opcji odcina się analityk PISM, Piotr Kościński.

Nie sądzę, by było to możliwe, nawet biorąc pod uwagę kierunek polityki Akcji Wyborczej Polski na Litwie, która przed wyborami wchodziła w porozumienia z ugrupowaniami reprezentującymi rosyjską mniejszość. Już taki sojusz z naszej perspektywy może wydawać się egzotyczny, ale problemy obu mniejszości są podobne, jeśli brać pod uwagę stosunek państwa litewskiego. AWPL po prostu mówi głosem mniejszości. Sądzę, że to nie oznacza automatycznie, że tamtejsi Polacy staną się prorosyjscy, bo przeszłe działania Rosjan na Litwie nie budzą pozytywnych emocji Polaków. Co więcej, zwrotem ku Moskwie litewscy Polacy zraziliby do siebie znaczące środowiska w Polsce” – opowiada Kościński.

Pozostaje nam wierzyć, że taki scenariusz to tylko polityczna fikcja, będąca wytworem nerwowych ponad miarę polityków i komentatorów. Nie możemy pozwolić sobie na uleganie presji i nieprzemyślane ruchy. Każdy z nich może bowiem bardzo wiele kosztować oba narody.

Łukasz Maziewski
Dziennikarz. Specjalizacje: polityka międzynarodowa, bezpieczeństwo, obronność

PODOBNE ARTYKUŁY

Realpolitik Rzeczypospolitej

Realpolitik Rzeczypospolitej

W pierwszych wersach tego eseju chcę zaznaczyć, że wszystkie zawarte w nim przewidywania odnoszące się do Realpolitik Rzeczypospolitej mogą pojawić się, jeśli Ameryka i Europa przestaną ignorować logikę anarchii międzynarodowej

READ MORE
Jakie interesy ma Polska?

Jakie interesy ma Polska?

Nadrzędny cel strategii zagranicznej Polski to zapewnienie pokoju i dobrobytu narodowi polskiemu. W osiągnięciu tego celu, za sprawę najwyższej wagi, Polska zawsze uważała obronę swojego terytorium. W ostatnich dekadach, po

READ MORE
Gazociąg OPAL a sprawa polska

Gazociąg OPAL a sprawa polska

Pod koniec roku 2016 Polska wnioskowała do Trybunału Sprawiedliwości UE o zawieszenie wykonania kontrowersyjnej decyzji Komisji Europejskiej, która będąc korzystną dla rosyjskiego koncernu Gazprom, stanowiła zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego Europy

READ MORE
Refleksje po 53. Konferencji Bezpieczeństwa w Monachium

Refleksje po 53. Konferencji Bezpieczeństwa w Monachium

Transatlantyckie partnerstwo między Stanami Zjednoczonymi, a Europą przez przeszło 50 lat stanowiło podstawę dla wielkiej strategii USA, czyli zamorskiego równoważenia (więcej o tej strategii: Artur Brzeskot – Jaka strategia może odrodzić

READ MORE
Antidotum na intelektualną truciznę

Antidotum na intelektualną truciznę Popular

Cywilizacja europejska stoi w obliczu konfrontacji z zupełnie nowym zagrożeniem. Na chwile obecną, przegrywa tę konfrontację przede wszystkim na kluczowej płaszczyźnie – intelektualnej. Wyraźnie widoczny jest brak instrumentów skutecznej reakcji

READ MORE
Kultura relacji – II Międzynarodowa Konferencja Naukowa

Kultura relacji – II Międzynarodowa Konferencja Naukowa

W dniach 22-24.02.2017 w gościnnych progach Pałacu i Folwarku Galiny odbędzie się: II Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Kultura Pokoju”. Hasło przewodnie tegorocznej konferencji to: „KULTURA RELACJI”. Celem konferencji jest rzeczowa wymiana

READ MORE
Jaka strategia może odrodzić wielkość USA i Polski?

Jaka strategia może odrodzić wielkość USA i Polski?

Po raz pierwszy w najnowszej historii politycznej Stanów Zjednoczonych duża liczba Amerykanów otwarcie zaczęła kwestionować wielką strategię ich kraju. W kwietniu 2016 r. według sondażu Pew 57% obywateli USA wyraziło

READ MORE
Dlaczego przegrana Clinton jest dobrą nowiną dla Polski?

Dlaczego przegrana Clinton jest dobrą nowiną dla Polski?

W Polsce większość publicystów, a nawet niektórzy amerykaniści, kiedy próbowali znaleźć argument przeciwko Hillary Clinton wymieniali przede wszystkim reset między USA i Rosją. W ich mniemaniu był on szkodliwy dla

READ MORE
Waszyngton vs Moskwa: możliwy zwrot o 180 stopni?

Waszyngton vs Moskwa: możliwy zwrot o 180 stopni?

Sondaże przedwyborcze w Stanach Zjednoczonych pokazują, iż kandydat partii republikańskiej Donald Trump ma duże poparcie wśród społeczeństwa amerykańskiego. Mimo ostatnio przegranych debat zajmuje on czołowe miejsce w rankingach politycznych i

READ MORE
Sprawa śmigłowców dla Polski politycznym balonem

Sprawa śmigłowców dla Polski politycznym balonem Popular

Polska scena polityczna a za nią świat mediów żyje niezrealizowanym kontraktem na francuskie śmigłowce Caracal dla polskiej armii. Niestety wszystkie strony – tak naprawdę politycznego i emocjonalnego – konfliktu żyją

READ MORE
Dlaczego broń atomowa nie zwiększy bezpieczeństwa Polski?

Dlaczego broń atomowa nie zwiększy bezpieczeństwa Polski?

Pod koniec 2015 r. medialne poruszenie w kraju wyzwoliły słowa podsekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Tomasza Szatkowskiego o ewentualnej możliwości przekazania Polsce broni atomowej przez USA. Z powodu informacyjnego

READ MORE
Suwerenność przemysłowa

Suwerenność przemysłowa

Streszczenie dla niecierpliwych: NIE CZARUJMY SIĘ! Inspektorat Uzbrojenia jest sformowaną przez Ministra Obrony Narodowej jednostką organizacyjną odpowiedzialną za pozyskiwanie uzbrojenia i sprzętu wojskowego na potrzeby Sił Zbrojnych RP. Obecne kierownictwo

READ MORE
Czy Wojsko Polskie budzi grozę?

Czy Wojsko Polskie budzi grozę? Popular

Chcę postawić zdecydowaną i prawdziwą tezę, że Siły Zbrojne RP są bez porównania i bezwzględnie najlepsze w subregionie Europy Środkowo-Wschodniej. Oczywiście, Wojsko Polskie ma wiele słabości na różnych obszarach: od

READ MORE
Turecki EXIT z NATO?

Turecki EXIT z NATO? Popular

Ostatnie relacje Turcji z Rosją a także z USA, a tym samym z NATO, uległy zmianie o 180 stopni. Aby bardziej przybliżyć okoliczności w jakich doszło do zmian, należy przeanalizować

READ MORE
Cele pokazu siły Putina

Cele pokazu siły Putina Popular

Władze i społeczeństwa państw strefy euroatlantyckiej z niepokojem patrzą na aktualną działalność prezydenta Rosji Władimira Putina. Czy faktycznie należy się obawiać rosyjskich manewrów? Jakie cele przyświecają rosyjskiemu przywódcy? Jak pokazuje

READ MORE
Przedwyborcza Francja w relacjach z Rosją

Przedwyborcza Francja w relacjach z Rosją

Marine Le Pen, kandydatka na prezydenta Francji w wyborach 2017 – jest jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci politycznych Europy. Jej skrajnie prawicowe wypowiedzi dotyczące przyszłości UE, relacji z Rosją albo

READ MORE
Więźniowie polityczni Kremla

Więźniowie polityczni Kremla

Historia Nadiyi Savchenko, do niedawna więźnia politycznego Putina, była jedną z najbardziej medialnych spraw na całym świecie. Dzisiaj, deputowana od partii „Batkiwszczyna” w Radzie Najwyższej Ukrainy Nadiya reformuje kraj, próbuje

READ MORE
Niezrealizowane marzenie Ukrainy

Niezrealizowane marzenie Ukrainy

Po zakończeniu Rewolucji Godności, zmianie elity rządzącej, obaleniu reżimu Janukowicza i usunięciu prorosyjskich marionetek z najwyższych stanowisk państwowych, przeciętny obywatel oczekiwał zmian na lepsze. Każdy chciał, żeby nowa władza przeprowadziła

READ MORE
Holandia walczy z rosyjską propagandą

Holandia walczy z rosyjską propagandą Popular

Holandia zmaga się z negatywnym wpływem rosyjskiej propagandy. Wciąż trwają prace nad niezależnym rosyjskojęzycznym portalem informacyjnym. Jednocześnie Holendrzy przyznają, że walka z rosyjską ‚siłą miękką’ nie jest łatwa.  Państwo znajduje się  pod

READ MORE
Perspektywy konwencjonalnego odstraszania dla Europy

Perspektywy konwencjonalnego odstraszania dla Europy

Polityczne, ekonomiczne, demograficzne i technologiczne bariery ograniczają jakikolwiek sensowny plan poprawy strategii konwencjonalnej NATO. Z kolei nuklearne odstraszanie odgrywa dużo mniejszą rolę w obecnych czasach, co więcej taktyczna broń jądrowa

READ MORE
Nie czołgami, a dyplomacją

Nie czołgami, a dyplomacją

W świetle konfliktu zbrojnego w Donbasie: ciągłych obstrzałów i nowych ofiar wydaje się nierealnym kłaść nacisk na coś innego oprócz uzbrojenia. Cała uwaga społeczeństwa ukraińskiego jest zwrócona na epicentrum konfliktu.

READ MORE