Turecki EXIT z NATO?

WRZ 03, 2016
3562 VIEWS
Turecki EXIT z NATO?

Ostatnie relacje Turcji z Rosją a także z USA, a tym samym z NATO, uległy zmianie o 180 stopni. Aby bardziej przybliżyć okoliczności w jakich doszło do zmian, należy przeanalizować ostatnie ruchy tychże państw. Cofnijmy się na chwilę do szczytu G20, gdzie Władimir Putin zdyskredytował Turcję na forum, pokazując zdjęcia satelitarne setek cystern z ropą stojących przy granicy tureckiej.

Zarzucił także finansowanie tzw. Państwa Islamskiego przez  niektóre kraje należące do grupy G20. W związku z tym doszło do operacji powietrznej celem, której było zniszczenie cystern, które uznano za źródło finansowania ISIS. Niektóre media zagraniczne donosiły o powiązaniu całej sytuacji z synem Erdogana, który kieruje przedsiębiorstwami energetycznymi. W listopadzie 2015 roku, gdy tureckie Siły Powietrzne zestrzeliły rosyjski samolot, który naruszył przestrzeń powietrzną Turcji można uznać za pewien odwet na Rosji.

Stosunki Ankary z Moskwą osiągnęły apogeum. Każde nieodpowiednie słowo jak i ruch z obydwóch stron, mógł rozpocząć otwarty konflikt między tymi państwami. Na reakcję Kremla nie trzeba było długo czekać. Pierwszym krokiem było uderzenie w turecką gospodarkę. Nałożenie sankcji na import artykułów spożywczych oraz na kraje, które pośredniczyły w imporcie dóbr do Rosji z Turcji zostały zablokowane. Chwilowemu unicestwieniu uległ również plan budowy Turk Stream, którego zadaniem jest zaopatrywać w gaz m.in. Grecję. Rosjanom natomiast sugerowano, aby omijali Turcję jako miejsca do wypoczynku. Pogarszająca się sytuacja gospodarcza Turcji, kryzys imigracyjny a także konflikty zewnętrzne wokół jej terytorium jak i na (konflikt z Kurdami) nie dały zbyt dużego pola manewru Erdoganowi wobec Rosji. W każdej chwili Turcja mogłaby zostać zdestabilizowana wewnętrznie co mogłoby się przełożyć na przyszłe rządy Erdogana. Działania Kremla musiały zaboleć Turcję na płaszczyźnie ekonomicznej. Kilka miesięcy później prezydent Recep Tayyip Erdogan przeprasza w liście do Władimira Putina za zestrzelenie rosyjskiego bombowca a także rodzinę poległego pilota i wyraża nadzieję na normalizację stosunków. W odpowiedzi na list z przeprosinami Rosja znosi sankcje, Turk Stream jest kontynuowany a Turcja zmniejsza swoje zaangażowanie w pokonaniu Assada. Ugoda ta jest również ważna z punktu widzenia Rosji. Zaostrzenie się konfliktu z Turcją mogłoby spowodować zablokowanie przez nią cieśniny Bosfor, która ma strategiczne znaczenie dla Rosji. Dzięki niej Moskwa ma dostęp do Morza Śródziemnego oraz Syrii, z której kontroluje sytuację na Bliskim Wschodzie.

Napięte stosunki między Rosją a Turcją wydawały się nie do złagodzenia. Obecnie możemy mówić nie tylko o znormalizowaniu, ale o dużym zbliżeniu Ankary z Moskwą. Zbliżenie to na pewno nie spodobało się USA jak i NATO. Tym bardziej, że Turcja nie zezwoliła na stałe stacjonowanie floty NATO na Morzu Czarnym nie stwarzając tym samym przeciwwagi dla stacjonującej tam floty rosyjskiej. Swoje 4 grosze dodała również Bułgaria, która sprzeciwiła się budowaniu floty czarnomorskiej NATO w obrębie Morza Czarnego. Dało to szansę dla Rosji, aby zdominować militarnie obszar całego akwenu. Na pewno punktem kulminacyjnym był lipiec 2016 r., gdy w Turcji doszło do przewrotu. Część armii tureckiej starało się przejąć władzę w państwie lecz nieudolnie. Cała akcja tłumienia przewrotu zakończyła się po kilkunastu godzinach. W reakcji na to zdarzenie w Turcji doszło do masowych aresztowań oraz działań represyjnych, które zostały skrytykowane przez USA. W kraju zaczęły pojawiać się demonstracje antyamerykańskie oraz antynatowskie. Spowodowane były m.in. odmową ekstradycji Gulena, którego rząd Erdogana obwinia za inicjację puczu. Zagrożona została również strategiczna baza wojskowa NATO w Incirlik, z której przeprowadzane są akcje militarne oraz wywiadowcze w większości krajów Bliskiego Wschodu. Baza została parokrotnie zablokowana przez turecką armię, jak i siły porządkowe w ramach podejmowanych ,,środków ostrożności” przez rząd turecki. Warto również zaznaczyć, iż jest to najbliżej znajdująca się granicy rosyjskiej baza wojskowa NATO z bombami atomowymi. Działanie Erdogana skrytykowane przez Stany Zjednoczone, ze strony rosyjskiej spotkało się z poparciem. Może być to początek prowadzenia przez Ankarę polityki izolacjonizmu wobec USA jak i NATO.

Przedstawiona wyżej sytuacja zaczyna przypominać relacje Wielkiej Brytanii i Unii Europejskiej, które w wyniku braku jakiegokolwiek konsensusu zakończyły się referendum i chęcią społeczeństwa brytyjskiego opuszczenia UE. Sytuacja Turcji wobec NATO powoli staje się być analogiczna do Brexitu. Wizja opuszczenia struktur NATO a także posiadanie tak strategicznej bazy wojskowej w Incirlik może być asem w rękawie Erdogana, który dzięki temu będzie w stanie szantażować bądź blokować działania Sojuszu. Znaczenie Turcji dla Europy jak i dla NATO jest duże. Przede wszystkim terytorium Turcji jest łącznikiem między Europą a krajami północnej Afryki i Bliskiego Wschodu, jest drugim państwem w strukturach NATO pod względem ilości posiadanego wojska a także ważnym krajem, który może pośredniczyć w transporcie surowców energetycznych do krajów europejskich z Azji. Warto zadać pytanie jaka byłaby alternatywa dla Turcji po opuszczeniu NATO? Według mnie kierunek jaki obrałaby Turcja to Szanghajska Organizacja Współpracy. Tworzą nią Rosja, Chiny, Tadżykistan, Kirgistan, Kazachstan i Uzbekistan. Turcja zapewniłaby tym sobie silnych partnerów wojskowych oraz gospodarczych. Obecnie wszelkie spięcia Turcji z NATO oraz słabnąca Unia Europejska mogą być pretekstem do porzucenia Sojuszu na rzecz SOW pod względem bezpieczeństwa i gospodarczym. Przeprowadzony niedawno pucz znacznie osłabił zdolności bojowe Turcji, dlatego też as z rękawa Erdogana prędko nie wyjdzie. Członkostwo w NATO na chwilę obecną stanowi ,,parasol ochronny” dla Turcji dopóki nie przywróci swojej pełnej zdolności bojowej. Natomiast co będzie jeżeli taką zdolność osiągnie? Ten czas USA i NATO powinny właśnie wykorzystać na polepszeniu stosunków z Ankarą, aby zapobiec sytuacji ewentualnego tureckiego exitu z NATO.

Paweł Romanowski

Paweł Romanowski

Student Akademii Marynarki Wojennej. Zainteresowania: obronność, służby, geopolityka
  • Artur Brzeskot

    Hipotetycznie, gdyby dzisiaj Turcja starała się wejść do NATO nie zostałaby przyjęta. Nie spełnia podstawowych wymogów. To obce ciało. Szkoda, ale taki jest fakt. Wielka Brytania może powrócić do UE, jak kiedyś Francja do NATO. Wydaje mi się, że jeśli Ankara podejmie taką decyzję to na pewno można się obawiać dalszego wzrostu skrajnie prawicowych sił w Europie. Nie do końca jestem przekonany czy Rosja byłaby zadowolona z takiego obrotu spraw, aby pod jej nosem wyrósł samodzielny gracz. W każdym razie z naszego punktu widzenia to byłby koszmar tracimy 50% potencjału odstraszania konwencjonalnego na wschodniej flance.

    • Nie sądzę, by w sytuacji poważnego kryzysu na wschodniej flance wykorzystywano tureckie wojska. Wynika to z dość specyficznej sytuacji na południu, gdzie Turcja już jest zaangażowana a jest to przecież swoista brama do Europy, nie zapominajmy też o Bosforze.
      Diagnoza wydaje się prosta: Turcja będzie rozgrywać tak NATO, jak UE i Rosję – aspiruje ona 1. grupy podmiotów geopolitycznej gry…

      • Artur Brzeskot

        Tak, tylko, że ja piszę o odstraszaniu, a nie o użyciu tureckich wojsk. To jest subtelna różnica. Poza tym nie wiem czy siły zbrojne Turcji po czystce, jaką przeprowadził Erdogan, byłyby zdolne do wykonania takiego zadania. Turcja tak jak Ukraina to sworzeń geopolityczny, a te z definicji są niestabilne. Wszyscy chcą mieć wpływ na Ankarę UE, USA, Rosja, ISIS, Kurdowie, Iran, Izrael to powoduje nadmiar strategicznych dylematów. Łatwo jest wtedy popełnić błąd w polityce zagranicznej. Choć nie spisywałbym jeszcze Turcji na straty pomimo pewnej dezorientacji. Erdogan może odegrać rolę wielkiego męża stanu i stratega. Jak go obserwowałem w TV INFO podczas wizyty u Putina na Kremlu sprawiał wrażenie przywódcy bez kompleksów z wielką charyzmą.

        • Na wstępie zaznaczyłem, że chodzi mi o „poważny kryzys”, ale to prawda, turecka armia (jak każda w NATO) ma swój potencjał odstraszający.
          Wszyscy chcą mieć wpływ na Ankarę, ale ona sprytnie to rozgrywa i odwraca kierunek, przez co coraz częściej to ona ma wpływ na innych…Osobiście nie odbieram tureckiej armii jako dużo słabszej po tym teatralnym „przewrocie”, może nawet wręcz przeciwnie, stanowi obecnie większy monolit?

  • Paweł

    Tak na prawdę Turcja staje się obszarem walki wielkich potęg militarnych i gospodarczych co tez może być w interesie samej Turcji bo może przy tym wiele ugrać. Rosja i Chiny nie odpuszczą Turcji z jednego ważnego powodu. Za duże znaczenie strategiczne ma Turcja dla NATO jak i Europy ze względu na swoje położenie geograficzne oraz możliwości bojowe. Obecnie armia turecka przechodzi czystki co przekłada się na jej stan gotowości bojowej, ale jak wspomniałem w artykule NATO ją chroni. Jak osiągnie gotowość to wtedy możemy doznać lekkiego paraliżu decyzyjnego co może skutkować nie trafnymi decyzjami. Natomiast to będzie odbijać się na naszym bezpieczeństwie. Co do wschodniej flanki wydaje mi się, że baza Incirlik może być jej przedłużeniem. Mimo posiadanej tam broni atomowej (co faktycznie mogłoby stanowić element odstraszania) to na stan obecny nie zdałoby to egzaminu ze względu na konflikty jakie toczą się niemalże przy samej bazie. Siła wschodniej flanki (odstraszanie, możliwości bojowe) będą spoczywać na barkach obecnych państw międzymorza (od Finlandi po Rumunię/ Bułgarię?)

  • Artur Brzeskot

    Wywiązała się ciekawa dyskusja. Ale chciałbym bardziej precyzyjnie wyrazić mój pogląd na temat Turcji. W mojej opinii Turcja przez ostatnie 100 lat prowadziła świadomą politykę modernizacji społecznej i politycznej. W dalszym ciągu traktuje Europę dla siebie jako model rozwojowy. W zasadzie jest to bardzo ambitny program przemiany politycznej, gospodarczej i filozoficznej. Co więcej realizacja tej strategii prawie się udała. Turcja to bardzo nowoczesny kraj, z rozwijającą się demokracją, przynajmniej do puczu, ale nie wiemy jeszcze do końca w jakim kierunku to pójdzie, ze zmniejszoną rolą wojska w polityce. Turcja to nadal źródło przykładu dla innych państw islamskich, że można być demokracją i posiadać nowoczesne państwo. Turcja jest również geopolityczną obroną Europy. W końcu jest to jeden z najważniejszych członków NATO. Jeśli spojrzymy na Sojusz z punktu widzenia wewnętrznej hierarchii to widzimy: na czele USA, 2) Wielka Brytania 3) Niemcy 4) Francja i 5) właśnie Turcja. To dużo mówi za siebie. Wyrzucenie tych wszystkich osiągnięć do śmieci stanowiłoby gest samobójczy z punktu widzenia, każdego tureckiego rządu jak i całego narodu. Wydaje mi się, że Ankara dalej będzie pukać do bram Europy. Jeśli USA zaczną wywierać presję na Niemcy i Francję być może to tureckie kołatanie odniesie skutek. Choć przyznaję mamy regres.

PODOBNE ARTYKUŁY

Józef Piłsudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm

Józef Piłsudski a wojna niemiecka: idealizm vs realizm

Józef Piłsudski był jednym z największych realistów w historii Polski XX w. Wraz z innymi realistami II Rzeczypospolitej brał pod uwagę zarówno wojnę, jak i pokój z III Rzeszą. Świadczy

READ MORE
Menu bezpieczeństwa narodowego dla Polski

Menu bezpieczeństwa narodowego dla Polski

W zeszłym tygodniu opinia publiczna poznała tzw. jawną część dokumentu Koncepcja Obronna Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: KORP) opracowaną przez resort obrony przy udziale szerokiego grona polityków, urzędników, wojskowych i specjalistów z

READ MORE
Realpolitik Rzeczypospolitej

Realpolitik Rzeczypospolitej

W pierwszych wersach tego eseju chcę zaznaczyć, że wszystkie zawarte w nim przewidywania odnoszące się do Realpolitik Rzeczypospolitej mogą pojawić się, jeśli Ameryka i Europa przestaną ignorować logikę anarchii międzynarodowej

READ MORE
Jakie interesy ma Polska?

Jakie interesy ma Polska?

Nadrzędny cel strategii zagranicznej Polski to zapewnienie pokoju i dobrobytu narodowi polskiemu. W osiągnięciu tego celu, za sprawę najwyższej wagi, Polska zawsze uważała obronę swojego terytorium. W ostatnich dekadach, po

READ MORE
Gazociąg OPAL a sprawa polska

Gazociąg OPAL a sprawa polska

Pod koniec roku 2016 Polska wnioskowała do Trybunału Sprawiedliwości UE o zawieszenie wykonania kontrowersyjnej decyzji Komisji Europejskiej, która będąc korzystną dla rosyjskiego koncernu Gazprom, stanowiła zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego Europy

READ MORE
Refleksje po 53. Konferencji Bezpieczeństwa w Monachium

Refleksje po 53. Konferencji Bezpieczeństwa w Monachium

Transatlantyckie partnerstwo między Stanami Zjednoczonymi, a Europą przez przeszło 50 lat stanowiło podstawę dla wielkiej strategii USA, czyli zamorskiego równoważenia (więcej o tej strategii: Artur Brzeskot – Jaka strategia może odrodzić

READ MORE
Antidotum na intelektualną truciznę

Antidotum na intelektualną truciznę Popular

Cywilizacja europejska stoi w obliczu konfrontacji z zupełnie nowym zagrożeniem. Na chwile obecną, przegrywa tę konfrontację przede wszystkim na kluczowej płaszczyźnie – intelektualnej. Wyraźnie widoczny jest brak instrumentów skutecznej reakcji

READ MORE
Kultura relacji – II Międzynarodowa Konferencja Naukowa

Kultura relacji – II Międzynarodowa Konferencja Naukowa

W dniach 22-24.02.2017 w gościnnych progach Pałacu i Folwarku Galiny odbędzie się: II Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Kultura Pokoju”. Hasło przewodnie tegorocznej konferencji to: „KULTURA RELACJI”. Celem konferencji jest rzeczowa wymiana

READ MORE
Jaka strategia może odrodzić wielkość USA i Polski?

Jaka strategia może odrodzić wielkość USA i Polski?

Po raz pierwszy w najnowszej historii politycznej Stanów Zjednoczonych duża liczba Amerykanów otwarcie zaczęła kwestionować wielką strategię ich kraju. W kwietniu 2016 r. według sondażu Pew 57% obywateli USA wyraziło

READ MORE
Dlaczego przegrana Clinton jest dobrą nowiną dla Polski?

Dlaczego przegrana Clinton jest dobrą nowiną dla Polski?


Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/sztab/domains/sztab.org/public_html/wp-content/plugins/easy-social-share-buttons/includes/class-easy-social-share-buttons.php on line 773

Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/sztab/domains/sztab.org/public_html/wp-content/plugins/easy-social-share-buttons/includes/class-easy-social-share-buttons.php on line 773

W Polsce większość publicystów, a nawet niektórzy amerykaniści, kiedy próbowali znaleźć argument przeciwko Hillary Clinton wymieniali przede wszystkim reset między USA i Rosją. W ich mniemaniu był on szkodliwy dla

READ MORE
Waszyngton vs Moskwa: możliwy zwrot o 180 stopni?

Waszyngton vs Moskwa: możliwy zwrot o 180 stopni?

Sondaże przedwyborcze w Stanach Zjednoczonych pokazują, iż kandydat partii republikańskiej Donald Trump ma duże poparcie wśród społeczeństwa amerykańskiego. Mimo ostatnio przegranych debat zajmuje on czołowe miejsce w rankingach politycznych i

READ MORE
Sprawa śmigłowców dla Polski politycznym balonem

Sprawa śmigłowców dla Polski politycznym balonem Popular

Polska scena polityczna a za nią świat mediów żyje niezrealizowanym kontraktem na francuskie śmigłowce Caracal dla polskiej armii. Niestety wszystkie strony – tak naprawdę politycznego i emocjonalnego – konfliktu żyją

READ MORE
Dlaczego broń atomowa nie zwiększy bezpieczeństwa Polski?

Dlaczego broń atomowa nie zwiększy bezpieczeństwa Polski?

Pod koniec 2015 r. medialne poruszenie w kraju wyzwoliły słowa podsekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Tomasza Szatkowskiego o ewentualnej możliwości przekazania Polsce broni atomowej przez USA. Z powodu informacyjnego

READ MORE
Suwerenność przemysłowa

Suwerenność przemysłowa

Streszczenie dla niecierpliwych: NIE CZARUJMY SIĘ! Inspektorat Uzbrojenia jest sformowaną przez Ministra Obrony Narodowej jednostką organizacyjną odpowiedzialną za pozyskiwanie uzbrojenia i sprzętu wojskowego na potrzeby Sił Zbrojnych RP. Obecne kierownictwo

READ MORE
Czy Wojsko Polskie budzi grozę?

Czy Wojsko Polskie budzi grozę? Popular

Chcę postawić zdecydowaną i prawdziwą tezę, że Siły Zbrojne RP są bez porównania i bezwzględnie najlepsze w subregionie Europy Środkowo-Wschodniej. Oczywiście, Wojsko Polskie ma wiele słabości na różnych obszarach: od

READ MORE
Przedwyborcza Francja w relacjach z Rosją

Przedwyborcza Francja w relacjach z Rosją


Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/sztab/domains/sztab.org/public_html/wp-content/plugins/easy-social-share-buttons/includes/class-easy-social-share-buttons.php on line 773

Marine Le Pen, kandydatka na prezydenta Francji w wyborach 2017 – jest jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci politycznych Europy. Jej skrajnie prawicowe wypowiedzi dotyczące przyszłości UE, relacji z Rosją albo

READ MORE
Więźniowie polityczni Kremla

Więźniowie polityczni Kremla

Historia Nadiyi Savchenko, do niedawna więźnia politycznego Putina, była jedną z najbardziej medialnych spraw na całym świecie. Dzisiaj, deputowana od partii „Batkiwszczyna” w Radzie Najwyższej Ukrainy Nadiya reformuje kraj, próbuje

READ MORE
Niezrealizowane marzenie Ukrainy

Niezrealizowane marzenie Ukrainy

Po zakończeniu Rewolucji Godności, zmianie elity rządzącej, obaleniu reżimu Janukowicza i usunięciu prorosyjskich marionetek z najwyższych stanowisk państwowych, przeciętny obywatel oczekiwał zmian na lepsze. Każdy chciał, żeby nowa władza przeprowadziła

READ MORE
Cele pokazu siły Putina

Cele pokazu siły Putina Popular

Władze i społeczeństwa państw strefy euroatlantyckiej z niepokojem patrzą na aktualną działalność prezydenta Rosji Władimira Putina. Czy faktycznie należy się obawiać rosyjskich manewrów? Jakie cele przyświecają rosyjskiemu przywódcy? Jak pokazuje

READ MORE
Holandia walczy z rosyjską propagandą

Holandia walczy z rosyjską propagandą Popular

Holandia zmaga się z negatywnym wpływem rosyjskiej propagandy. Wciąż trwają prace nad niezależnym rosyjskojęzycznym portalem informacyjnym. Jednocześnie Holendrzy przyznają, że walka z rosyjską ‚siłą miękką’ nie jest łatwa.  Państwo znajduje się  pod

READ MORE
Perspektywy konwencjonalnego odstraszania dla Europy

Perspektywy konwencjonalnego odstraszania dla Europy

Polityczne, ekonomiczne, demograficzne i technologiczne bariery ograniczają jakikolwiek sensowny plan poprawy strategii konwencjonalnej NATO. Z kolei nuklearne odstraszanie odgrywa dużo mniejszą rolę w obecnych czasach, co więcej taktyczna broń jądrowa

READ MORE
Nie czołgami, a dyplomacją

Nie czołgami, a dyplomacją

W świetle konfliktu zbrojnego w Donbasie: ciągłych obstrzałów i nowych ofiar wydaje się nierealnym kłaść nacisk na coś innego oprócz uzbrojenia. Cała uwaga społeczeństwa ukraińskiego jest zwrócona na epicentrum konfliktu.

READ MORE