Tureckie szachy czyli geopolityka XXI wieku

Tureckie szachy czyli geopolityka XXI wieku

GRU 07, 2015
1549 VIEWS
Tureckie szachy czyli geopolityka XXI wieku

Przemyślane działania tureckiego rządu przynoszą oczekiwane skutki, Ankara doskonale wykorzystuje zaistniałe okoliczności do realizacji swych politycznych celów na arenie międzynarodowej, przez co Turcja staje się coraz ważniejszym graczem światowej rozgrywki pt. geopolityka XXI wieku.

Można wysunąć tezę, że aby zrozumieć wydarzenia ostatnich miesięcy z udziałem Rosji wystarczy spojrzeć na mapę, i to co ciekawe nie tyle regionu państw leżących nad Bałtykiem czy Morzem Śródziemnym a basenu Morza Czarnego. Szybka analiza tej mapy pozwoli zrozumieć intencje i działania Moskwy oraz jak ważną rolę dla Europy stanowi Turcja.

Rosja jest głównym kreatorem i/lub uczestnikiem wydarzeń oraz podmiotem geopolityki. Od Europy czy USA wyróżnia ją to, że swoje działania planuje długofalowo, potrafi wydarzenia inspirować, ukierunkowywać i doprowadzać do jednego z oczekiwanych scenariuszy rozwiązań. Mniej czy bardziej przewidywalne reakcje państw NATO (i innych), zawierają się niestety w kremlowskim katalogu założeń reakcji, co daje służbom Federacji Rosyjskiej znaczącą przewagę, gdyż kolejne kroki są z wyprzedzeniem zaplanowane i wymagają jedynie ich realizacji. Zaznaczyć też należy, że państwa będące w zainteresowaniu Rosji – w większości rozumiane przez nią jako wyłączna strefa wpływów – są dla niej przedmiotami a nie podmiotami prowadzonej geopolityki. Turcja będąca na pograniczu tej strefy, wykorzystując swoje położenie, problemy Europy z uchodźcami i terroryzmem oraz swoje członkostwo w NATO, bezwzględnie aspiruje do bycia podmiotem geopolityki, realizując swoje założenia i cele zarówno wobec Rosji, jak i sojuszników.

Tak jak Syria jest przyczółkiem Rosji, tak sąsiadująca Turcja jest niejako wysuniętym posterunkiem całego Zachodu. Z tą różnicą, że Syria dla Rosji jest tylko przedmiotem jej działań a Turcja staje się podmiotem, całkowicie świadomym swej pozycji i roli zarówno dla NATO, jak i Unii Europejskiej, czy Europy po prostu.

Turcja stała się jedną z bram do Europy dla obywateli Bliskiego Wschodu ale paradoksalnie Zachód uważa ją za swój bufor bezpieczeństwa. Turcja widząc problemy kontynentalnej Europy z terroryzmem, ogromnym i niekontrolowanym napływem uchodźców i imigrantów, diametralną różnicą w wizji rządów krajowych dot. funkcjonowania unii i podziałów na starą i nową unię, wykorzystuje je do realizacji własnych celów. Państwa wystraszonej Europy liczą na Turcję jako swego partnera w zatamowaniu napływu wędrówki ludów z południa na północ. Turcja część działań prowadzi, część pozoruje a na część działań innych zamyka oczy. Ale przede wszystkim pod pretekstem działań na rzecz bezpieczeństwa rejonu i Europy rozwiązuje swoje wewnętrzne problemy z Kurdami, czy ogólnie opozycją. Aresztowania oponentów, cenzura sieci w postaci blokowania serwisów społecznościowych czy zwalczanie Kurdów to nie są zachodnie standardy ale ów Zachód także potrafi przymykać oczy. A mówi się także o handlu ropą z tzw. państwem islamskim…

Kulminacyjnym momentem naiwności Zachodu i pewności siebie Turcji było zestrzelenie przez jej lotnictwo rosyjskiego samolotu. Z jednej strony, jako jedyni potrafili powiedzieć Rosji szach na prowokacyjne, mnogie zachowania rosyjskiego lotnictwa w wielu rejonach a z drugiej, byli pewni iż NATO i UE nie pozostawią ich samych w późniejszej, wręcz pewnej wojnie dyplomatycznej i informacyjnej, dając zarazem gwarancje bezpieczeństwa. Scenariusze na wypadek naruszeń przestrzeni powietrznej Turcji, między nią a NATO zapewne były tematem ustaleń, ale wydaje się, że była to pewna forma samowoli tureckiej, gdyż w innych przypadkach naruszeń przestrzeni państw natowskich przez rosyjskie lotnictwo, tak stanowczej reakcji nigdy nie było.

Można jednak przyjąć także inny przebieg zdarzeń. Rosjanie wiedzieli, iż Turcja tak zareaguje na kolejne naruszenie swej granicy i celowo wysłali samolot z nieświadomą załogą na pewne zestrzelenie. Odpowiednio skierowany przekaz medialny, mógł osłabić pozycję Ankary w stosunkach z sojuszniczym NATO oraz UE, do której Turcja przecież aspiruje. Zdarzenie było też odpowiednim pretekstem to publicznych oskarżeń Turcji przez Rosję na wielu polach.

Drugi, nie mniej ważny element to wysłanie ratunkowej misji CSAR dla zestrzelonej załogi rosyjskiego bombowca. Kłopoty samej załogi samolotu i/lub uzbrojonej ekipy ratowniczej byłyby doskonałym pretekstem do lądowo – powietrznej interwencji na większą skalę w rejonie będącym w zainteresowaniu Moskwy.

Kryzys w Europie czyli zimnowojenny poker
Zobacz także: Kryzys w Europie czyli zimnowojenny poker

Prowokacji rosyjskiego pochodzenia możemy być praktycznie pewni. Jak swoje interesy realizuje Rosja widać doskonale właśnie po basenie Morza Czarnego. Kreowanie konfliktów i późniejsze ich zamrażanie to wizytówka rosyjskich służb, wystarczy spojrzeć na Naddniestrze w Mołdawii, wojny czeczeńskie, czy agresję na terytorium Abchazji i Osetii Południowej w Gruzji. W przypadku Ukrainy, mamy znów do czynienia z włączeniem Krymu w skład federacji jako element „sprawiedliwości dziejowej” i okupacją Donbasu, więc działania militarne kierowane ku Odessie (bliskość Naddniestrza i tamtejszej, rosyjskiej „misji” wojskowej) i formuła Noworosji przestaje dziwić. Wszystko dąży do jak najszczelniejszego zamknięcia basenu Morza Czarnego i zmniejszenia roli i pozycji Turcji w strukturach NATO a w przyszłości i UE. Rosja swą mocarstwowość oraz formę złośliwości okazuje także poprzez będący poza podziałami sport. Nie bez przypadku Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Soczi (2014 r.) odbyły się praktycznie przy granicy z Gruzją a jedną z aren XXI Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej (2018 r.) zapewne będzie Krym.

Następne kroki będą miały zapewne podobną, sprawdzoną już formułę, wystarczy przecież rozdać rosyjskie paszporty, wzniecić niepokoje wokół formalnie uznawanych lub nie rosyjskich mniejszości a wtedy rosyjska interwencja posiada już (wewnętrzny) mandat prawny.

Najbardziej prawdopodobnym, otwartym, nowym teatrem rosyjskich działań będzie rejon sąsiadujących ze sobą a i tworzących wcześniej wspólną federację Serbii i Czarnogóry. Czarnogóra została zaproszona do NATO a Serbia dla Rosji jest na Bałkanach niczym Syria na Bliskim Wschodzie. Nie można też zapomnieć o Kosowie, Serbia uznaje je za swoje terytorium a np. Czarnogóra je uznała jako osobne państwo. Co ważne, do NATO nie może wstąpić państwo będące w trakcie konfliktu zbrojnego czy mającego zamrożony konflikt.

Na koniec, mało znana ciekawostka czyli temat Narodu Karpatoruskiego. Badacze i naukowcy podnoszą kwestię istnienia ruskiego narodu rodem ze zbocza Karpat. Obejmuje on m.in. Łemków, część górali czeskich i słowackich, regiony Węgier i Rusinów z Zakarpacia. Idealny kolejny teatr działań dla nudzących się rosyjskich służb…

Artur Dubiel
Wydawca Portalu Sztab.org, nauczyciel akademicki, ekspert European Institute for Strategic Studies
  • Yana Cherniak

    Bardzo mi się podoba, prawdziwe odwierciedlenie obecnej sytuacji geopolitycznej. Pewnie w niedługiej przyszłości okażą się nowe „podboje rosyjskie”, trudno stwierdzić tylko gdzie.

PODOBNE ARTYKUŁY

Realpolitik Rzeczypospolitej

Realpolitik Rzeczypospolitej

W pierwszych wersach tego eseju chcę zaznaczyć, że wszystkie zawarte w nim przewidywania odnoszące się do Realpolitik Rzeczypospolitej mogą pojawić się, jeśli Ameryka i Europa przestaną ignorować logikę anarchii międzynarodowej

READ MORE
Jakie interesy ma Polska?

Jakie interesy ma Polska?

Nadrzędny cel strategii zagranicznej Polski to zapewnienie pokoju i dobrobytu narodowi polskiemu. W osiągnięciu tego celu, za sprawę najwyższej wagi, Polska zawsze uważała obronę swojego terytorium. W ostatnich dekadach, po

READ MORE
Gazociąg OPAL a sprawa polska

Gazociąg OPAL a sprawa polska

Pod koniec roku 2016 Polska wnioskowała do Trybunału Sprawiedliwości UE o zawieszenie wykonania kontrowersyjnej decyzji Komisji Europejskiej, która będąc korzystną dla rosyjskiego koncernu Gazprom, stanowiła zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego Europy

READ MORE
Refleksje po 53. Konferencji Bezpieczeństwa w Monachium

Refleksje po 53. Konferencji Bezpieczeństwa w Monachium

Transatlantyckie partnerstwo między Stanami Zjednoczonymi, a Europą przez przeszło 50 lat stanowiło podstawę dla wielkiej strategii USA, czyli zamorskiego równoważenia (więcej o tej strategii: Artur Brzeskot – Jaka strategia może odrodzić

READ MORE
Antidotum na intelektualną truciznę

Antidotum na intelektualną truciznę Popular

Cywilizacja europejska stoi w obliczu konfrontacji z zupełnie nowym zagrożeniem. Na chwile obecną, przegrywa tę konfrontację przede wszystkim na kluczowej płaszczyźnie – intelektualnej. Wyraźnie widoczny jest brak instrumentów skutecznej reakcji

READ MORE
Kultura relacji – II Międzynarodowa Konferencja Naukowa

Kultura relacji – II Międzynarodowa Konferencja Naukowa

W dniach 22-24.02.2017 w gościnnych progach Pałacu i Folwarku Galiny odbędzie się: II Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Kultura Pokoju”. Hasło przewodnie tegorocznej konferencji to: „KULTURA RELACJI”. Celem konferencji jest rzeczowa wymiana

READ MORE
Jaka strategia może odrodzić wielkość USA i Polski?

Jaka strategia może odrodzić wielkość USA i Polski?

Po raz pierwszy w najnowszej historii politycznej Stanów Zjednoczonych duża liczba Amerykanów otwarcie zaczęła kwestionować wielką strategię ich kraju. W kwietniu 2016 r. według sondażu Pew 57% obywateli USA wyraziło

READ MORE
Dlaczego przegrana Clinton jest dobrą nowiną dla Polski?

Dlaczego przegrana Clinton jest dobrą nowiną dla Polski?

W Polsce większość publicystów, a nawet niektórzy amerykaniści, kiedy próbowali znaleźć argument przeciwko Hillary Clinton wymieniali przede wszystkim reset między USA i Rosją. W ich mniemaniu był on szkodliwy dla

READ MORE
Waszyngton vs Moskwa: możliwy zwrot o 180 stopni?

Waszyngton vs Moskwa: możliwy zwrot o 180 stopni?

Sondaże przedwyborcze w Stanach Zjednoczonych pokazują, iż kandydat partii republikańskiej Donald Trump ma duże poparcie wśród społeczeństwa amerykańskiego. Mimo ostatnio przegranych debat zajmuje on czołowe miejsce w rankingach politycznych i

READ MORE
Sprawa śmigłowców dla Polski politycznym balonem

Sprawa śmigłowców dla Polski politycznym balonem Popular

Polska scena polityczna a za nią świat mediów żyje niezrealizowanym kontraktem na francuskie śmigłowce Caracal dla polskiej armii. Niestety wszystkie strony – tak naprawdę politycznego i emocjonalnego – konfliktu żyją

READ MORE
Dlaczego broń atomowa nie zwiększy bezpieczeństwa Polski?

Dlaczego broń atomowa nie zwiększy bezpieczeństwa Polski?

Pod koniec 2015 r. medialne poruszenie w kraju wyzwoliły słowa podsekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Tomasza Szatkowskiego o ewentualnej możliwości przekazania Polsce broni atomowej przez USA. Z powodu informacyjnego

READ MORE
Suwerenność przemysłowa

Suwerenność przemysłowa

Streszczenie dla niecierpliwych: NIE CZARUJMY SIĘ! Inspektorat Uzbrojenia jest sformowaną przez Ministra Obrony Narodowej jednostką organizacyjną odpowiedzialną za pozyskiwanie uzbrojenia i sprzętu wojskowego na potrzeby Sił Zbrojnych RP. Obecne kierownictwo

READ MORE
Czy Wojsko Polskie budzi grozę?

Czy Wojsko Polskie budzi grozę? Popular

Chcę postawić zdecydowaną i prawdziwą tezę, że Siły Zbrojne RP są bez porównania i bezwzględnie najlepsze w subregionie Europy Środkowo-Wschodniej. Oczywiście, Wojsko Polskie ma wiele słabości na różnych obszarach: od

READ MORE
Turecki EXIT z NATO?

Turecki EXIT z NATO? Popular

Ostatnie relacje Turcji z Rosją a także z USA, a tym samym z NATO, uległy zmianie o 180 stopni. Aby bardziej przybliżyć okoliczności w jakich doszło do zmian, należy przeanalizować

READ MORE
Cele pokazu siły Putina

Cele pokazu siły Putina Popular

Władze i społeczeństwa państw strefy euroatlantyckiej z niepokojem patrzą na aktualną działalność prezydenta Rosji Władimira Putina. Czy faktycznie należy się obawiać rosyjskich manewrów? Jakie cele przyświecają rosyjskiemu przywódcy? Jak pokazuje

READ MORE
Przedwyborcza Francja w relacjach z Rosją

Przedwyborcza Francja w relacjach z Rosją

Marine Le Pen, kandydatka na prezydenta Francji w wyborach 2017 – jest jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci politycznych Europy. Jej skrajnie prawicowe wypowiedzi dotyczące przyszłości UE, relacji z Rosją albo

READ MORE
Więźniowie polityczni Kremla

Więźniowie polityczni Kremla

Historia Nadiyi Savchenko, do niedawna więźnia politycznego Putina, była jedną z najbardziej medialnych spraw na całym świecie. Dzisiaj, deputowana od partii „Batkiwszczyna” w Radzie Najwyższej Ukrainy Nadiya reformuje kraj, próbuje

READ MORE
Niezrealizowane marzenie Ukrainy

Niezrealizowane marzenie Ukrainy

Po zakończeniu Rewolucji Godności, zmianie elity rządzącej, obaleniu reżimu Janukowicza i usunięciu prorosyjskich marionetek z najwyższych stanowisk państwowych, przeciętny obywatel oczekiwał zmian na lepsze. Każdy chciał, żeby nowa władza przeprowadziła

READ MORE
Holandia walczy z rosyjską propagandą

Holandia walczy z rosyjską propagandą Popular

Holandia zmaga się z negatywnym wpływem rosyjskiej propagandy. Wciąż trwają prace nad niezależnym rosyjskojęzycznym portalem informacyjnym. Jednocześnie Holendrzy przyznają, że walka z rosyjską ‚siłą miękką’ nie jest łatwa.  Państwo znajduje się  pod

READ MORE
Perspektywy konwencjonalnego odstraszania dla Europy

Perspektywy konwencjonalnego odstraszania dla Europy

Polityczne, ekonomiczne, demograficzne i technologiczne bariery ograniczają jakikolwiek sensowny plan poprawy strategii konwencjonalnej NATO. Z kolei nuklearne odstraszanie odgrywa dużo mniejszą rolę w obecnych czasach, co więcej taktyczna broń jądrowa

READ MORE
Nie czołgami, a dyplomacją

Nie czołgami, a dyplomacją

W świetle konfliktu zbrojnego w Donbasie: ciągłych obstrzałów i nowych ofiar wydaje się nierealnym kłaść nacisk na coś innego oprócz uzbrojenia. Cała uwaga społeczeństwa ukraińskiego jest zwrócona na epicentrum konfliktu.

READ MORE
Polska jako jedyna w Europie znacząco zwiększy budżet obronny

Polska jako jedyna w Europie znacząco zwiększy budżet obronny

Sytuacja gospodarcza i pozostające na niezmiennym poziomie budżety państw na obronność powodują, że gospodarka światowa coraz bardziej uniezależnia się od rozwoju sektora wojskowego. Wydatki 50 państw-liderów w dziedzinie obronności będą

READ MORE
Amerykańska tarcza przeciwrakietowa w Europie

Amerykańska tarcza przeciwrakietowa w Europie

W ostatniej dekadzie Stany Zjednoczone kilka razy zmieniały swoje plany dotyczące tzw. „tarczy przeciwrakietowej” w Europie. Wątek ten dotyczył również Polski w 2009 r., kiedy administracja prezydenta Obamy ogłosiła realizację

READ MORE
Nasza Nadiya

Nasza Nadiya Popular

25 maja o godzinie 15:00 ukraińskiego czasu na lotnisku w Kijowie wylądował samolot, który przywiózł naszą Nadije do domu. Ukraiński pilot Nadiya Savchenko, która trafiła do niewoli rosyjskiej, podczas walk

READ MORE
My vs Oni: niewypowiedziana wojna współczesnych czasów

My vs Oni: niewypowiedziana wojna współczesnych czasów

Dramatyczny konflikt na Bliskim Wschodzie spowodował śmierć setki tysięcy ludzi, z których połowa to  były dzieci. Domy większości migrantów są zniszczone, nie mają oni zapewnionych podstawowych warunków do życia. Ci, którym udało

READ MORE
Ukraina vs Rosja: przyszłość ukraińsko-rosyjskich relacji

Ukraina vs Rosja: przyszłość ukraińsko-rosyjskich relacji

Od 2014 roku pomiędzy Rosją, a Ukrainą trwa wojna hybrydowa. Liczne spotkania liderów wielkich mocarstw oraz działania międzynarodowej dyplomacji nie są w stanie rozwiązać konfliktu w Donbasie. Ciągłe negocjacje nie

READ MORE
Operacje humanitarne elementem bezpieczeństwa państwa

Operacje humanitarne elementem bezpieczeństwa państwa

Stosując prosty, dychotomiczny podział  bezpieczeństwa na wewnętrzne i zewnętrzne i jednocześnie nakładając na niego kalkę z interesami i celami narodowymi, możemy łatwo zaobserwować, że wzmacnianie np. poziomu bezpieczeństwa wewnętrznego poprzez

READ MORE
Analiza porównawcza mediów rosyjskich, polskich oraz ukraińskich pod kątem sposobu komentowania wojny na wschodzie Ukrainy

Analiza porównawcza mediów rosyjskich, polskich oraz ukraińskich pod kątem sposobu komentowania wojny na wschodzie Ukrainy

Wstęp Ostatnie wydarzenia na Ukrainie stały się początkiem zmian tego państwa. „Rewolucja godności” udowodniła, że naród ukraiński ma silną tożsamość, a państwo ukraińskie jest na drodze do zmian w kierunku

READ MORE
Zmiana stosunków niemiecko-rosyjskich w świetle wydarzeń na Ukrainie 2013 – 2015

Zmiana stosunków niemiecko-rosyjskich w świetle wydarzeń na Ukrainie 2013 – 2015

Wydarzenia na Ukrainie w latach 2013 – 2015 stały się jednym z najcięższych okresów w historii tego państwa. Rewolucja godności, aneksja Krymu i nadal trwająca wojna w Donbasie, stały się

READ MORE
Kryzys w Europie czyli zimnowojenny poker

Kryzys w Europie czyli zimnowojenny poker

Obecnie jesteśmy świadkami największego kryzysu tzw. okresu pozimnowojennego. Kryzysu światowego przez wielkie K, mamy do czynienia z geopolityczną walką wpływów, odradzaniem się mocarstwowych zapędów, falami uchodźców, wielką wędrówką ludów na

READ MORE