Gazociąg OPAL a sprawa polska

Gazociąg OPAL a sprawa polska

KWI 11, 2017
827 VIEWS
Gazociąg OPAL a sprawa polska

Pod koniec roku 2016 Polska wnioskowała do Trybunału Sprawiedliwości UE o zawieszenie wykonania kontrowersyjnej decyzji Komisji Europejskiej, która będąc korzystną dla rosyjskiego koncernu Gazprom, stanowiła zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego Europy Środkowo-Wschodniej, a w szczególności Polski oraz Ukrainy.

Na wniosek niemieckiego regulatora  gazociągu Bundesnetzagentur (BNetzA,), Komisja Europejska 28 października 2016 r. ogłosiła nowe reguły użytkowania gazociągu OPAL (Ostsee Pipeline Anbindungs-Leitung), który jest wschodnią odnogą gazociągu Nord Stream. Wspomniana decyzja KE dotycząca zasad wykorzystywania przepustowości OPAL zwiększała możliwość dostępu Gazpromu do użytkowania tranzytowej przepustowości OPAL z 50 proc. do nawet 90 proc., a w określonych przypadkach, dzięki organizowaniu aukcji, nawet do 100 proc. Jednakże cały proces decyzyjny, jak i jego transparentność budziły kontrowersje, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, iż część informacji z opublikowanej dopiero 9 stycznia 2017 r. decyzji KE, została zakwalifikowana jako poufna.

Utrzymanie decyzji KE stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego Polski i Unii Europejskiej, dając Gazpromowi możliwość zmonopolizowania gazociągu, a tym samy dyktowanie warunków na rynku energetycznym w Europie Środkowo-Wschodniej.

PGNiG 4 grudnia 2016 r. złożyło wniosek do Trybunału Sprawiedliwości UE o pilne wstrzymanie niekorzystnej dla Polski decyzji KE zarzucając tej instytucji złamanie zapisów Traktatu o UE oraz Traktatu o funkcjonowaniu UE, a także Dyrektywy 2009/73/WE o wspólnych zasadach wewnętrznego rynku gazu. Jednocześnie PGNiG zaskarżyło do sądu w Dusseldorfie porozumienie czterostronne BNetzA, operatora OPAL, Gazpromu i Gazprom Export, dostosowane do decyzji KE z 28 października 2016 r. ws. zwolnienia Gazpromu z zasady dostępu stron trzecich do przepustowości OPAL.

Kolejnym krokiem podjętym przez polską stronę było złożenie skargi przez rząd RP do Trybunału Sprawiedliwości UE. Strona polska zażaliła decyzję KE uzasadniając to  zagrożeniem dla dywersyfikacji źródeł i szlaków oraz bezpieczeństwa dostaw do UE, a w szczególności Europy Środkowo-Wschodniej, w tym w głównej mierze Polski w związku ze zwiększonym udziałem jednego źródła.

W dniu 23 grudnia 2016 r. Trybunał Sprawiedliwości UE postanowił zawiesić decyzję KE z dnia 28 października 2016 r., tym samym zwrócił się do KE o podanie szczegółów dotyczących aukcji wolumenu przesyłu gazu rurociągiem OPAL. 3 stycznia 2017 r. zgodnie z decyzją sądu w Dusseldorfie z dnia 30 grudnia 2016 r. wynikającą z decyzji Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2016 r., niemiecki regulator BNetzA zakazał okresowego stosowania decyzji KE z 28 października 2016 r. i organizacji aukcji na przepustowość OPAL.

Zauważalne modyfikacje w wolumenie przsyłu gazu przez Europę ŚrodkowoWschodnią, wskazują, iż zwiększenie dostępu Gazpromu do przepustowości OPAL i możliwość efektowniejszego wykorzystania gazociągu przez rosyjskiego potentata wpływa na sytuację na europejskim rynku gazu. Zwiększenie użyteczności OPAL przez Gazprom ma zasadniczy wpływ na środkowoeuropejski rynek energetyczny głównie ze względu na trwające postępowanie antymonopolowe KE przeciw Gazpromowi, w którym oskarża się koncern o nadużywanie przewagi na rynkach gazu w Europie Środkowej.

W uzasadnieniu swojej decyzji KE podaje zalety wykorzystanie przepustowości OPAL dla bezpieczeństwa i konkurencyjności dostaw oraz funkcjonowaniu rynku energetycznego w Czechach. Podjęta decyzja jednocześnie wspiera rynek niemiecki, zasadniczo znaczenie Gaspoolu, w handlu surowcem z Europą Środkowo-Wschodnią. Zdaniem KE jednym z argumentów za słusznością decyzji jest integracja rynku czeskiego z niemieckim.

Decyzja KE de facto wydaje się wpisywać w jeden, chociaż nie jedyny – sposób postrzegania bezpieczeństwa dostaw gazu do UE, prezentowany m.in. przez koncerny Gazprom oraz kraje optujące za projektem Nord Stream II. W tym założeniu długoterminowa stabilność oraz bezpieczeństwo dostaw wraz ze wszelkimi ekonomicznymi profitami ma być zapewniana krajom ścisłe współpracującym z Federacją Rosyjską.

Wśród państw środkowoeuropejskich jednak panuje, odmienny od zachodnioeuropejskiego, sposób postrzegania bezpieczeństwa dostaw. Zależność tych  państw od importu rosyjskiego gazu związana jest z rzeczywistym ryzykiem nieregularności dostaw, co z kolei jest silnie powiązane z polityką zagraniczną realizowaną przez państwo dostawcy i odbiorcy. Kraje członkowskie UE, postrzegające bezpieczeństwo energetyczne w ten sposób, podchodzą ostrożnie do kwestii regulacji stosunków gazowych z Rosją, tym samym uznając za cel nadrzędny dywersyfikację źródeł i stopniowe zmniejszenie zależności od rosyjskiego surowca. Tym samym przedstawione w decyzji KE ws. OPAL rozbieżne cele polityki bezpieczeństwa energetycznego w regionie, oddziałują negatywnie na postrzeganie instytucji unijnych.

Stronie polskiej udało się zablokować decyzję KE ws, przepustowości OPAL do 2018 r. W ostatnich daniach również ukraiński Naftogaz złożył skargę na tę decyzję do Trybunału Sprawiedliwości UE, gdyż zgodnie z tą decyzją Gazprom może przesyłać surowiec do Europy Zachodniej z pominięciem Ukrainy jako państwa tranzytowego.

Katarzyna Chabska

Katarzyna Chabska

Absolwentka Akademii Obrony Narodowej w Warszawie oraz Portland Community College w Oregonie. Doktorantka Akademii Sztuki Wojennej na Wydziale Bezpieczeństwa Narodowego. Specjalizuje się w bezpieczeństwie narodowym oraz polityce Federacji Rosyjskiej

PODOBNE ARTYKUŁY

MH17 nie był pierwszy…

MH17 nie był pierwszy…

17 lipca 2014 r. świat obiegła bardzo smutna wiadomość o zestrzeleniu nad terytorium Ukrainy samolotu rejsowego Malezyjskich Linii Lotniczych i śmierci 298 pasażerów znajdujących się na pokładzie. Samolot został strącony

READ MORE
Komunikacja strategiczna w praktyce

Komunikacja strategiczna w praktyce

Ostatni tydzień przyniósł nadzwyczajną aktywność Izraela w kontekście procedowanej przez Rząd Polski Ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach

READ MORE
Polska nie powinna ulec Izraelowi

Polska nie powinna ulec Izraelowi

Państwa mają różne cele w swojej polityce narodowej, niemniej najważniejszy to przetrwanie narodu. Oczywiście jest to radykalne uproszczenie czynione dla dobra zrozumienia rzeczywistości jaka nas otacza. Nie ważne czy owo

READ MORE
Brytyjska Policja i jej współczesne oblicze – struktura, zadania i „apolityczność”…

Brytyjska Policja i jej współczesne oblicze – struktura, zadania i „apolityczność”…

Zanim przystąpię do krótkiego omówienia współczesnego oblicza Brytyjskej Policji warto przybliżyć jej strukturę i historię powstania, gdyż zdaniem wielu brytyjskich uczonych to właśnie historia wraz z czynnikami społeczno – ekonomicznymi

READ MORE
Czas kupić amerykański system obrony powietrznej Patriot

Czas kupić amerykański system obrony powietrznej Patriot

Relacja Stanów Zjednoczonych i Polski jest fundamentalna dla bezpieczeństwa Europy Środkowej. Wraz z nowymi wytycznymi, które Waszyngton i Warszawa podpisały w 2016 r. sojusz ten nigdy nie był silniejszy i

READ MORE
Militarna strategia a konwencjonalne odstraszanie

Militarna strategia a konwencjonalne odstraszanie

Co ma wspólnego strategia i konwencjonalne odstraszanie? Wydaje mi się, że obie te rzeczy są bezpośrednio powiązane z kwestią jak siły zbrojne danego narodu mają być użyte, aby osiągnąć specyficzne

READ MORE
Rusza kampania promocyjna Agencji Wywiadu

Rusza kampania promocyjna Agencji Wywiadu Popular

Agencja Wywiadu ma nową stronę internetową, Agencja Wywiadu pojawiła się na Twitterze, teraz Agencja Wywiadu rusza ze swoją kampanią promocyjną. A to dopiero początek, czeka nas cała seria kampanii informacyjnych

READ MORE
„Agencja badań internetowych” – czyli propaganda po rosyjsku

„Agencja badań internetowych” – czyli propaganda po rosyjsku

Agencja badań internetowych – taką nazwę nosi rosyjska organizacja, realizująca masową propagandę w mediach społecznościowych. Głównym celem działalności organizacji jest wpływ na opinię publiczną poprzez szerzenie w mediach internetowych dezinformacji,

READ MORE
Wzbierający sztorm USA-Chiny

Wzbierający sztorm USA-Chiny

Wojny były są i będą, ale nie wszystkie niosą ten sam potencjał destrukcji i zmian w systemie. Czym innym jest wojna Armenia-Azerbejdżan ciągnąca się od kilku dekad, a czym innym

READ MORE
Słowo roku – tylko konkurs?

Słowo roku – tylko konkurs?

Vape, selfie Mniej więcej co roku opinię publiczną elektryzuje informacja o wyborze kolejnego słowa roku  wybieranego w plebiscycie słownika oxfordzkiego. Ten specyficzny, ale elitarny konkurs wyłania każdego roku jedno najbardziej

READ MORE
Czy Polska potrzebuje komunikacji strategicznej?

Czy Polska potrzebuje komunikacji strategicznej?

Środowisko informacyjne Niewątpliwie od jakiegoś czasu środowisko informacyjne Europy bombardowane jest niezliczoną ilością treści, szczególnie takich które mają charakter dezinformacyjny czy propagandowy. Identyfikacja i dalsza analiza tego zjawiska wskazuje na

READ MORE
Wilczy sojusz Chiny – Rosja

Wilczy sojusz Chiny – Rosja

Najpotężniejsze i najbardziej wydajne w zabijaniu i niszczeniu są mocarstwa lądowe. To ich armie mogą przenosić najwięcej potęgi, więcej niż lotniskowce, krążowniki, okręty podwodne czy nawet bombowce strategiczne i pociski

READ MORE
Nie wysyłać broni na Ukrainę

Nie wysyłać broni na Ukrainę

Ukraiński kryzys trwa już ponad trzy lata, ale Rosja osiągnęła swój cel. Separatyści okopali się na swoich pozycjach we wschodniej Ukrainie, a prezydent Władimir W. Putin nie przejawia żadnych oznak

READ MORE
Europejskie siły nuklearne: polityczna fikcja czy kwestia czasu?

Europejskie siły nuklearne: polityczna fikcja czy kwestia czasu?

Niegdyś słabsze mocarstwa, jak Prusy lub Austria mogły poprawić swoją pozycję przez zawarcie sojuszu, który uzupełniał siłę ich wojsk siłą obcych armii. Czy dzisiaj średnie państwa europejskie takie, jak Wielka

READ MORE
Czy Egipt i Syria mają strategiczne znaczenie dla USA?

Czy Egipt i Syria mają strategiczne znaczenie dla USA?

Bez przerwy słyszę od komentatorów, dyplomatów i polityków – w różnych mediach – że Egipt i Syria mają strategiczne znaczenie dla Ameryki. Jeśli bliżej przyjrzymy się twardym faktom, ten wykreowany

READ MORE
NATO jest realne czy liberalne?

NATO jest realne czy liberalne?

Według pracy Stephena M. Walt’a „The Origins of Alliances” najważniejszy zewnętrzny czynnik determinujący spójność sojuszy to realne zagrożenie. Aspektami wtórnymi są intencje agresora, jego bliskość geograficzna, militarne zdolności: ofensywne lub

READ MORE
Mity i fakty: ZAPAD 2017

Mity i fakty: ZAPAD 2017

Ćwiczenia wojskowe ZAPAD 2017, które odbędą się na Białorusi we wrześniu przyciągają coraz większą uwagę krajowej i zachodniej prasy. Według napływających doniesień można odtworzyć trzy scenariusze rosyjsko-białoruskich manewrów. Pierwszy, to

READ MORE
Jak osiodłać nuklearną błyskawicę?

Jak osiodłać nuklearną błyskawicę?

W ostatnich miesiącach cały świat doświadcza gorącej debaty, jaki jest najlepszy sposób dla Waszyngtonu i Seulu, aby odpowiedzieć na nuklearną aktywność Kim Dzong Una. Stany Zjednoczone uszczelniają i tak już

READ MORE
Analitycy od „wojen informacyjnych” pilnie poszukiwani!

Analitycy od „wojen informacyjnych” pilnie poszukiwani!

Sytuacja społeczno – polityczna w Polsce w ostatnim czasie przyciąga ponadstandardową uwagę zarówno niemieckich publicystów, ekspertów od „spraw polskich”, jak też niektórych niemieckich polityków. Pewna część ich publicznych wypowiedzi może

READ MORE
O rosyjsko – chińskich manewrach na Bałtyku

O rosyjsko – chińskich manewrach na Bałtyku

U schyłku lipca na wodach Morza Bałtyckiego odbyły się wspólne manewry flot wojennych Federacji Rosyjskiej oraz Chińskiej Republiki Ludowej. Ćwiczenia trwały w dniach 24 – 28 lipca. Oba mocarstwa postanowiły

READ MORE