Jack Ryan czyli Tom Clancy wielkim pisarzem był…

Jack Ryan czyli Tom Clancy wielkim pisarzem był…

WRZ 05, 2017
598 VIEWS
Jack Ryan czyli Tom Clancy wielkim pisarzem był…

Tom Clancy wielkim pisarzem był… To truizm, leczy w momencie, kiedy poznajemy bliżej Jacka Ryan’a stwierdzenie to nabiera ważkości. Aby wyjaśnić kim był Ryan najpierw trzeba jednak opowiedzieć kilka słów o Tomie Clancy.

Tom Clancy był filologiem angielskim, absolwentem Uniwersytetu w Baltimore. Zanim zabrał się za pisanie książek zajmował się miedzy innymi sprzedażą ubezpieczeń. Jego zamiłowaniem była historia i wojskowość. Znajomość historii, zagadnień związanych z obronnością, wojskiem i geopolityką była niesamowicie płodną przestrzenią jego twórczości literackiej. Pierwszą książką, jaką napisał było Polowanie na Czerwony Październik. Ta pozycja – bardzo ciepło przyjęta przez krytyków i czytelników – przyczyniła się do zawarcia wielu nowych znajomości w kręgach związanych z armią i służbami specjalnymi Stanów Zjednoczonych.

Kim był Jack Ryan?

Poznajemy go momencie, kiedy rozpoczyna swoją karierę w CIA. Jest analitykiem; analizuje raporty i na podstawie opisanych faktów tworzy prognozy. Pewnego grudniowego poranka przedświąteczną atmosferę zakłóca informacja o pewnym kapitanie floty północnej ZSRR, Litwinie Makro Ramiousie, który to rzekomo postradał zmysły i uprowadził atomową łódź podwodną z rakietami balistycznymi. Przemierza głębiny Atlantyku, by u wybrzeży Stanów Zjednoczonych użyć swej straszliwej broni i raz na zawsze zakończyć hegemonię USA. Tak zaczynają się pierwsze karty książki pt. „Polowanie na Czerwony Październik”.

Fabuła książki nie jest oderwana od rzeczywistości. W grudniu 1975 roku miało miejsce pewne wydarzenie, które stało się kanwą „Polowania…” Niestety, ta historia nie zakończyła się szczęśliwie…

Walerij Sablin był oficerem politycznym na fregacie rakietowej typu Krivak. To właśnie on, dokładnie w 58 rocznicę wybuchu Rewolucji Październikowej uprowadził z portu w Rydze fregatę „Storożewoj”. Załodze przeczytał manifest, w którym obnażał działania politbiura i sprzeniewierzenie się ideom Marksa i Engelsa. Oficerowie zbiegli i zamknęli się w pomieszczeniach pod pokładem, natomiast Sablin zdobył przychylność szeregowej załogi. Ogłosił, że okręt jest „terytorium niezależnym”. Niestety nie udało się mu. Zaatakowany przez lotnictwo i marynarkę ZSRR musiał poddać jednostkę, a sam wraz załogą został aresztowany. Oskarżony o zdradę, został skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano.

Książka doczekała się adaptacji filmowej, która okazała się wielkim przebojem kinowym.

Sir Jack Patrick Ryan to – tak naprawdę – tylko postać literacka. Jest bohaterem całego cyklu książek, universum, które stworzył Clancy. Ryan po studiach wstępuje do piechoty morskiej, w trakcie ćwiczeń doznaje dotkliwego złamania kręgosłupa – stąd u niego niechęć do latania helikopterami. W szpitalu poznaje lekarza, swoją przyszłą żonę, Kate. Po zwieńczonych sukcesem studiach doktoranckich, gra na giełdzie, prowadzi własny biznes, jest wykładowcą akademickim, z czasem rozpoczyna współpracę z CIA.

Lęki współczesnego świata

Clancy w swych książkach przywołuje wszystkie lęki współczesnego świata. W „Kardynale z Kremla” pokazuje walkę wywiadów z czasów zimnej wojny. A będąc po lekturze „Akwarium” W. Suworowa, mam wrażenie, że przedstawiona rzeczywistość wydaje się być oddana dość wiernie.

Zimnowojenne rozgrywki CIA, GRU i KGB stają się także tłem „Czerwonego królika”, którego główna fabuła dotyczy zamachu na papieża Jana Pawła II.

W „Sumie wszystkich strachów” Clancy pokazuje nam to, czego obawiają się przywódcy państw współczesnego świata… mianowicie, możliwości wykorzystania broni masowego rażenia przez terrorystów. Jednocześnie trzeba mieć świadomość, że materiały rozszczepialne ginęły i giną. Bywają źle przechowywane, czasami, stają się łupem złodziei. Poza tym są na świecie reżimy, które potajemnie prowadzą swoje własne programy nuklearne lub chętnie kupiłby materiał rozszczepialny. Książka stała się bestselerem, a film oparty na jej podstawie – hitem!

W kolejnych książkach „Dług honorowy” i „Dekret” Jack musi się zmierzyć z różnorakimi zagrożeniami. W książkach tych ocieramy się o zagrożenia, które – jak w soczewce – skupiają się na przełomie wieków: terroryzm, super-terroryzm, wojna hybrydowa.

Po wydarzeniach z 11.09.2001 roku w jednym z programów CNN Clancy zostaje posądzony o to, że dostarcza terrorystom gotowych scenariuszy. Na ostatnich stronach „Długu honorowego” liniowiec pasażerski rozbija się o budynek Kapitolu w Waszyngtonie. Giną prawie wszyscy obecni, włącznie z prezydentem. Ryan na mocy konstytucji USA zostaje prezydentem.

Tom Clancy nigdy nie krył swojej sympatii ku republikanom, natomiast sieć CNN – w przeciwieństwie do Fox News Channel – ma zapatrywania liberalne, wręcz lewicowe. Myślę, że powodem ataku na Toma był jego światopogląd i wyznawane wartości…

Warto sięgnąć do książek Clancy. Nie tylko dlatego, że jest to świetna literatura dla dużych chłopców (choć nie tylko!). Clancy miał niesamowity dar przelewania na papier w sposób wielce interesujący spraw opisujących zagadnienia zagrożeń i bezpieczeństwa przy jednoczesnym budowaniu wielce intrygującej fabuły. Jego znajomość świata i geopolityki skutkowała tym, że czytając jego książki mamy wrażenie, że świat fabuły przeplata się z realnymi wydarzeniami. Mimo tego, że należy jego książki potraktować jako świetną rozrywkę, stawiam ją śmiało obok opracowań naukowych z dziedziny bezpieczeństwa. Te książki otwierają oczy na hipotetyczne scenariusze konfliktów, czy innych zagrożeń. A czyż nie lepiej jest mieć ich świadomość i zabiegać im?

Niestety, Tom Clancy więcej książek już nie napisze. Zmarł 1.10.2013 roku, na – jakże typową przypadłość dla ludzi służb: komplikacje po operacji serca.

Spoczywaj w pokoju Tom!

(fot. Wikimedia Commons)

Mateusz Raj

Mateusz Raj

Absolwent Bezpieczeństwa Narodowego w Wyższej Szkole Bankowej w Poznaniu, WZ w Chorzowie. Specjalność: Bezpieczeństwo międzynarodowe i zwalczanie terroryzmu. Obszar zainteresowań: terroryzm, służby specjalne, konflikty międzynarodowe.

PODOBNE ARTYKUŁY

Z biblioteczki Artura D. #9: „Terroryzm w ujęciu analiz strategicznych”

Z biblioteczki Artura D. #9: „Terroryzm w ujęciu analiz strategicznych” Popular

W ramach cyklu „Z biblioteczki Artura D.” po raz kolejny pojawia się pozycja dotycząca terroryzmu i ponownie w ujęciu mocno naukowym. „Terroryzm w ujęciu analiz strategicznych” to dzieło czworga specjalistów (A. Nowakowska

READ MORE
Z biblioteczki Artura D. #8: „Terroryzm międzynarodowy”

Z biblioteczki Artura D. #8: „Terroryzm międzynarodowy”

Po raz kolejny wracamy z cyklem czytelniczym „Z biblioteczki Artura D.”. Tym razem zapowiadana już poprzednio, recenzja drugiego, uzupełnionego wydania „Terroryzmu międzynarodowego” prof. Tomasza R. Aleksandrowicza. Zwłoka ma swój mały

READ MORE
Z biblioteczki Artura D. #7: „Siedem dni z życia psa”

Z biblioteczki Artura D. #7: „Siedem dni z życia psa”

Po długiej, ponad rocznej przerwie, wracamy z cyklem czytelniczym „Z biblioteczki Artura D.”. Tradycyjnie plan był inny, pojawić się miała recenzja drugiego, uzupełnionego wydania „Terroryzmu międzynarodowego” prof. Tomasza Aleksandrowicza. Terroryzm i

READ MORE
Zapowiedź: Czas strachu Terroryzm – Europa – Polska

Zapowiedź: Czas strachu Terroryzm – Europa – Polska

11 września 2015 r. swoją premierę będzie miała książka autorstwa Artura Dmochowskiego „Czas strachu Terroryzm – Europa – Polska”. Książkowymi rozmówcami autora zostali: prof. nadzw. dr hab. Tomasz Aleksandrowicz, Jacek

READ MORE
Z biblioteczki Artura D. #6: „Szpieg, który wiedział za mało”

Z biblioteczki Artura D. #6: „Szpieg, który wiedział za mało”

Po dobrze ponad półrocznej przerwie wracam do kontynuowania cyklu czytelniczego „Z biblioteczki Artura D.„. Dla niezorientowanych, opisuję w nim książki z własnej biblioteczki, po które w mojej opinii, z różnych

READ MORE
Zrozumieć Pakistan. Radykalizacja, terroryzm i inne wyzwania

Zrozumieć Pakistan. Radykalizacja, terroryzm i inne wyzwania

Analiza geopolitycznego znaczenia Pakistanu, ze szczególnym uwzględnieniem niestabilnej sytuacji wewnętrznej w państwie i jego polityki zagranicznej, ukazująca Pakistan (państwo o potencjale nuklearnym) w kontekście regionalnym jako znaczący element ładu międzynarodowego

READ MORE
„Natychmiastowa akcja” – recenzja na 20-lecie

„Natychmiastowa akcja” – recenzja na 20-lecie

Przyznaję to na wstępie – nie będę w tym tekście obiektywny. Trudno zresztą zachować obiektywizm w przypadku recenzji książki, która w pewien sposób ukształtowała światopogląd autora owej recenzji. A „Natychmiastowa

READ MORE
Z biblioteczki Artura D. #5: Zbrodnia niedoskonała

Z biblioteczki Artura D. #5: Zbrodnia niedoskonała

Jak się okazuje, nie mam co planować jaką kolejną książkę opiszę w ramach cyklu Z biblioteczki Artura D. Myślałem o innych a w ręce wpadła mi bardzo ciekawa pozycja „Zbrodnia

READ MORE
Z biblioteczki Artura D. #4: „Spowiedź psa”

Z biblioteczki Artura D. #4: „Spowiedź psa”

Z lekkim opóźnieniem, spowodowanym tragicznymi wydarzeniami w Katowicach, przedstawiam kolejny wpis serii Z biblioteczki Artura D. Tym razem przyszła kolej na mieszankę literatury faktu, reportażu, sensacji i wywiadu rzeki. W

READ MORE
Z biblioteczki Artura D. #3: „Polskie służby specjalne”

Z biblioteczki Artura D. #3: „Polskie służby specjalne”

Plan na 3. odcinek „Z biblioteczki Artura D.” był zupełnie inny i zmierzał ku realizacji. Jednakże ostatnie wydarzenia tj. premiera filmu Patryka Vegi „Służby specjalne” oraz zatrzymanie rosyjskich agentów w

READ MORE
Z biblioteczki Artura D. #2: „Encyklopedia Wojskowa”

Z biblioteczki Artura D. #2: „Encyklopedia Wojskowa”

Po pierwszym wpisie z serii Z biblioteczki Artura D. #1: „Czterech„ przyszła pora na wydawnictwo typowo naukowe, encyklopedyczne. Chciałbym przedstawić pozycję z posiadania, której jestem bardzo zadowolony: „Encyklopedia Wojskowa”. „Encyklopedia

READ MORE
Z biblioteczki Artura D. #1: „Czterech”

Z biblioteczki Artura D. #1: „Czterech”

Tak jak pisałem wczoraj w zerowym wpisie cyklu „Z biblioteczki Artura D.”, nie sądziłem, że tak łatwo i tak szybko zdecyduję się, którą książkę wziąć na warsztat jako pierwszą. Aktualna

READ MORE
Z biblioteczki Artura D. #0: wstęp

Z biblioteczki Artura D. #0: wstęp

Jakiś czas temu zostałem niejako wywołany do tablicy na Twitterze. Chodziło o polecenie ciekawych książek w tematyce siły specjalne i służby specjalne. Poleciłem, wysłałem nawet jakieś zdjęcia, w odpowiedzi budująca

READ MORE
Brytyjska Policja i jej współczesne oblicze – struktura, zadania i „apolityczność”…

Brytyjska Policja i jej współczesne oblicze – struktura, zadania i „apolityczność”…

Zanim przystąpię do krótkiego omówienia współczesnego oblicza Brytyjskej Policji warto przybliżyć jej strukturę i historię powstania, gdyż zdaniem wielu brytyjskich uczonych to właśnie historia wraz z czynnikami społeczno – ekonomicznymi

READ MORE
Rusza kampania promocyjna Agencji Wywiadu

Rusza kampania promocyjna Agencji Wywiadu Popular

Agencja Wywiadu ma nową stronę internetową, Agencja Wywiadu pojawiła się na Twitterze, teraz Agencja Wywiadu rusza ze swoją kampanią promocyjną. A to dopiero początek, czeka nas cała seria kampanii informacyjnych

READ MORE
Czy Wojsko Polskie budzi grozę?

Czy Wojsko Polskie budzi grozę? Popular

Chcę postawić zdecydowaną i prawdziwą tezę, że Siły Zbrojne RP są bez porównania i bezwzględnie najlepsze w subregionie Europy Środkowo-Wschodniej. Oczywiście, Wojsko Polskie ma wiele słabości na różnych obszarach: od

READ MORE
Wykorzystywanie śmierci operatora GROM przez polityków

Wykorzystywanie śmierci operatora GROM przez polityków Popular

W dniu dzisiejszym (1 września 2016 r.) posłanka Katarzyna Lubnauer w imieniu partii .Nowoczesna Ryszarda Petru, zażądała od Ministra Obrony Narodowej Antoniego Macierewicza, wyjaśnień w sprawie tragicznej śmierci operatora GROM. Posłanka Lubnauer

READ MORE
Trwa nabór do OS Commando dla kandydatów do Wojsk Specjalnych

Trwa nabór do OS Commando dla kandydatów do Wojsk Specjalnych Popular

Jeszcze tylko miesiąc pozostał zainteresowanym na złożenie wniosku przez kandydatów na żołnierzy Wojsk Specjalnych. 30 września 2016 r. upływa termin dla cywili ubiegających się o przyjęcie do Ośrodka Szkolenia „Commando”

READ MORE
Ustawa antyterrorystyczna – fakty i mity

Ustawa antyterrorystyczna – fakty i mity

Ustawa antyterrorystyczna wzbudza wśród obywateli wielkie emocje. Jak się jednak okazuje, w większości niepotrzebnie gdyż ów emocje podgrzewają głównie politycy, realizując swoje polityczne cele. Najczęściej bazują oni na niskich pobudkach, grając

READ MORE
Szczyt NATO w Rydze? Macierewicz krytykuje dezinformację niemieckich mediów

Szczyt NATO w Rydze? Macierewicz krytykuje dezinformację niemieckich mediów

Szef MON Antoni Macierewicz spotkał się z dziennikarzami po raz pierwszy w miejscu, gdzie w lipcu odbędzie się szczyt NATO, na Stadionie Narodowym. Wyjaśniał, że wszelkie publikacje o przeniesieniu szczytu

READ MORE
Polityczna gra służbami

Polityczna gra służbami

Służby są apolityczne, no przynajmniej z zasady. Podlegają cywilnemu nadzorowi, ba, nawet część z nich jest cywilna. Ów nadzór wynika z zasad funkcjonowania demokratycznego państwa prawa. Jednakże cywilny nadzór to

READ MORE
Wojskowy rytuał salutowania

Wojskowy rytuał salutowania

Stara maksyma mówi, że jak nas widzą tak nas piszą ma szczególne zastosowanie w wojsku. W dzisiejszych czasach kiedy to wystąpienia żołnierzy nie tylko są relacjonowane na żywo ale także

READ MORE
Muzeum tajne przez poufne: 1 marca Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Muzeum tajne przez poufne: 1 marca Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Mało kto wie o Izbie Pamięci Ofiar Terroru Komunistycznego mieszczącej się w podziemiach siedziby Służby Kontrwywiadu Wojskowego przy ul. Oczki 1. Ta trudna jak na muzeum lokalizacja jest przyczyną, że

READ MORE
Niemieckie błędne koło bezpieczeństwa

Niemieckie błędne koło bezpieczeństwa

Dzisiejsze (2 stycznia 2016 r.), internetowe wydanie Deutsche Welle informuje, iż Niemcy chcą zacieśnić współpracę ze służbami specjalnymi państw trzecich. Jest to pokłosie niedoszłych, sylwestrowych zamachów terrorystycznych w Monachium. W

READ MORE
Służby, uchodźcy, terroryzm, Ukraina, Rosja – rok 2015 na Sztab.org

Służby, uchodźcy, terroryzm, Ukraina, Rosja – rok 2015 na Sztab.org

Kończy się rok 2015, rok wielu wydarzeń i zmian, często tragicznych w skutkach. Na naszych łamach poruszaliśmy wiele tematów będących na ustach świata. Staraliśmy się przedstawiać wydarzenia i fakty nie

READ MORE
Ustawa antyterrorystyczna – konieczność czy nadmuchany balon

Ustawa antyterrorystyczna – konieczność czy nadmuchany balon

Polski rząd zapowiada wprowadzenie pierwszej w historii III RP ustawy antyterrorystycznej, mylonej przez dziennikarzy z zapisami o kontroli operacyjnej. Czy faktycznie potrzebujemy takiej ustawy, czy może wystarczy zmienić Ustawę o

READ MORE
Ochrona interesów RP i UE – relacja i wnioski z seminarium na WSPol

Ochrona interesów RP i UE – relacja i wnioski z seminarium na WSPol

W dniach 9 – 10 listopada 2015 r. na terenie Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie odbyło się międzynarodowe seminarium naukowe „Współpraca organów ścigania i innych instytucji państwowych w zakresie ochrony

READ MORE
Dylematy bezpieczeństwa: prywatność

Dylematy bezpieczeństwa: prywatność

Jak bumerang powraca temat bezpieczeństwa danych użytkowników Internetu. Wycieki, handel metadanymi, ustawy inwigilacyjne to wątki, które tak zwykłych użytkowników Internetu, jak i internetowych aktywistów co jakiś czas elektryzują. Czy winne

READ MORE
Szósta kolumna czyli zagrożenia cyberbezpieczeństwa

Szósta kolumna czyli zagrożenia cyberbezpieczeństwa

„Stanęliśmy oko w oko z nieprzyjacielem i okazało się, że jesteśmy nim my sami” – Walt Kelly Określenie „piąta kolumna” pochodzi z czasów hiszpańskiej wojny domowej i oznacza dywersantów, sabotażystów,

READ MORE
Podsłuchy jako zagrożenie bezpieczeństwa państwa

Podsłuchy jako zagrożenie bezpieczeństwa państwa

Czy afery podsłuchowe mogą służyć pozytywnemu oczyszczeniu sceny politycznej? Czy podsłuchy, nawet pojedynczych polityków i biznesmenów mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa? Jaka była i jest rola naszych służb, w tym służb specjalnych w tych wydarzeniach?

READ MORE
Quis custodiet ipsos custodes?

Quis custodiet ipsos custodes?

Quis custodiet ipsos custodes? czyli słów kilka o służbach specjalnych starożytnych Rzymian Mars et Honos Jeszcze w V wieku p.n.e. nic nie zapowiadało przyszłej wielkości Rzymu. Dopiero około 300 roku

READ MORE
Kierunki działania Rosji i jej służb zagranicznych w 2015 roku

Kierunki działania Rosji i jej służb zagranicznych w 2015 roku

Rosjanie, w odróżnieniu od innych krajów, wyspecjalizowali się w planowaniu strategii nie na bieżąco, tylko na lata do przodu. Prowadzą także politykę wywiadu globalnego. Jakiego rodzaju aktywności Rosji i jej

READ MORE
(Rosyjscy) szpiedzy w Warszawie

(Rosyjscy) szpiedzy w Warszawie

Tytuł artykułu nadałem oczywiście celowo trochę przewrotny za tytułem serialu, bo ani to szpiedzy, ani Rosjanie, ani nie chodzi tylko o Warszawę. Choć nie do końca, ale po kolei… I

READ MORE