Polityczna gra służbami

Polityczna gra służbami

O niebezpiecznym styku na linii polityka - służby

MAR 19, 2016
1493 VIEWS
Polityczna gra służbami

Służby są apolityczne, no przynajmniej z zasady. Podlegają cywilnemu nadzorowi, ba, nawet część z nich jest cywilna. Ów nadzór wynika z zasad funkcjonowania demokratycznego państwa prawa. Jednakże cywilny nadzór to podległość cywilowi – politykowi, niekoniecznie rozumiejącemu specyfikę służb i jest to przede wszystkim podległość szefa danej służby. Mówimy więc tu raczej o potrzebie neutralności politycznej, związanej z bezstronnością, nienależeniem do partii i nie manifestowaniem swych poglądów politycznych. Czy jednak szef służby – a dalej jego podwładni – ma szansę być i pozostać apolityczny realizując wytyczne, programy i cele swojego ministra – polityka?

Apolityczność służb to fikcja

Może pora skończyć z utopijną wizją apolityczności służb? Każdy nowy minister (ewentualnie premier) dobiera sobie szefów podległych służb, a już na pewno w przypadku zmian ekip rządowych. I powiedzmy sobie szczerze: takie jego prawo. Każdy przełożony ma prawo doboru sobie podwładnych, którym ufa. Niestety cieniem się tu kładzie, że to zaufanie w mniejszym czy większym stopniu ma lub może mieć podłoże polityczne. Szef służby to także przełożony, więc i on korzysta ze swego prawa doboru kadr. I tak idąc w dół, dochodzimy praktycznie do ostatnich szczebli dowódczych na samym dole drabiny, dokonując zmian wg klucza… politycznego. Czy polityka wpływa na służby? Czy służby i ich kierownictwa mają szanse pozostać apolityczne? To pytania retoryczne…

Dymisje szefów jako element walki politycznej

Zaraz po pierwszych informacjach w mediach o wypadku samochodu Prezydenta RP Andrzeja Dudy, pojawiły się komentarze, opinie telewizyjnych ekspertów i żądania części polityków dymisji Szefa Biura Ochrony Rządu płk. Andrzeja Pawlikowskiego. Jak można 5 minut po wypadku, nie znając żadnych szczegółów żądać dymisji szefa całej służby? Często u nas karze się winowajcę zaniedbań i jego przełożonego, niekoniecznie bezpośredniego. Nie zawsze też ukarany przełożony miał jakikolwiek wpływ na wykonywanie obowiązków przez winowajcę. Czy stać nas na utratę fachowców w imię politycznych rozgrywek? Jakie to polskie…

Wojny w służbach na frakcje

Co chwilę słychać w mediach o kolejnych wzajemnych oskarżeniach wewnątrz służb, pomówieniach byłych i obecnych szefów, dowódców i oficerów, ewidentnych wojnach frakcji. Raz, czy może to świadczyć o ich apolityczności, dwa, dlaczego sprawy są bagatelizowane a nie wyjaśniane? To wszystko bezpośrednio wpływa na wykonywanie ustawowych zadań nałożonych na konkretne służby a przez to na bezpieczeństwo państwa i zabezpieczanie jego interesów. Nie ma co się bawić w polityczne sympatie i sądzenie względem nich – kto ma rację i mówi prawdę a kto kłamie i insynuuje należy jak najszybciej wyjaśnić i nie dopuszczać do podobnych wydarzeń w przyszłości. W obecnej sytuacji geopolitycznej nie możemy sobie na to pozwolić.

Wiatr na korytarzach czyli zmiana pokoleniowa

W Warszawie w różnych instytucjach państwowych mówi się, że na korytarzach wszędzie okna pootwierane, wiatr hula i słychać śmiałe śmiechy. Starzy oficerowie mają się bać tego przeciągu, młodzi znów śmiać się na głos bez obaw, wiedząc, że mogą mieć tylko lepiej. Będą rykoszety, to pewne, stracimy zapewne kilku niewinnych fachowców i będzie to wszystko pochodną braku zmiany pokoleniowej w służbach rodzącej się III RP. Niektórzy twierdzą nawet, że to efekt braku opcji zerowej. Przyszli młodzi ale w wielu miejscach zamiast wspomnianej zmiany pokoleniowej, dochodziło z czasem do sytuacji, w której wrony zaczynały krakać tak samo…

Rada Bezpieczeństwa Państwa

Widać, że przyjęta formuła w III RP raczej nie zdaje egzaminu i służby są zbyt ubezwłasnowolnione politycznie. Pomysłem poprawy sytuacji może być powołanie rady – komitetu bezpieczeństwa państwa. Eksperckie gremium nadzorowałoby wszystkie służby, byłoby także organem doradczym. W jego skład wchodziliby przedstawiciele wszystkich służb, minister koordynator służb specjalnych, eksperci ds. bezpieczeństwa, terroryzmu, geopolityki, prawa krajowego i międzynarodowego, praw człowieka, sądownictwa i prokuratury, konstytucjonaliści, etc. Co ważne członkowie gremium byliby powoływani w sposób jak najmniej narażający na polityczne powiązania, część byłaby członkami stałymi, część czasowymi. Oczywiście to luźna, wstępna koncepcja wymagająca także politycznej woli i chęci.

Potrzeba zmian i stabilizacji

Bezpieczeństwo kosztuje i nie przynosi korzyści czy zysków, poza bezpieczeństwem państwa, aparatu władzy i obywateli – finansowo i organizacyjnie bezpieczeństwo przynosi tylko koszty, zazwyczaj niemałe.

Chcąc zapewnić właściwy poziom bezpieczeństwa należy dokonać analizy ryzyka i kosztów, w tym kosztów społecznych a następnie wdrożyć rozwiązania i zabezpieczenia na założonym poziomie. Należy także służbom i ich członkom zapewnić stabilizację funkcjonowania. Służby mają właściwie funkcjonować niezależnie od danej ekipy rządowej czy nawet jej braku. Mają być także gwarantem właściwego funkcjonowania państwa w przypadku zagrożenia czy kryzysu, również politycznego. Nie może być tak, że w roku / sezonie wyborczym w służbach toczy się walka o przetrwanie i zapomina się o właściwym wykonywaniu ustawowych zadań.

Służbom nie pomaga także brak stabilności, rozmycie kompetencji, obcinane budżety, cięcia przywilejów oraz wymagań przy przyjęciu, zamrożenia płac, polityczne ingerencje, niedoskonałe prawo.

Wystarczy zrobić tak niewiele a wiele zarazem…

Artur Dubiel
Pracownik naukowo - dydaktyczny, wydawca portalu Sztab.org, koordynator Europejskiego Instytutu Bezpieczeństwa, asystent w Instytucie Naukowym Bezpieczeństwa WSB, weteran.

PODOBNE ARTYKUŁY

MH17 nie był pierwszy…

MH17 nie był pierwszy…

17 lipca 2014 r. świat obiegła bardzo smutna wiadomość o zestrzeleniu nad terytorium Ukrainy samolotu rejsowego Malezyjskich Linii Lotniczych i śmierci 298 pasażerów znajdujących się na pokładzie. Samolot został strącony

READ MORE
Komunikacja strategiczna w praktyce

Komunikacja strategiczna w praktyce

Ostatni tydzień przyniósł nadzwyczajną aktywność Izraela w kontekście procedowanej przez Rząd Polski Ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach

READ MORE
Polska nie powinna ulec Izraelowi

Polska nie powinna ulec Izraelowi

Państwa mają różne cele w swojej polityce narodowej, niemniej najważniejszy to przetrwanie narodu. Oczywiście jest to radykalne uproszczenie czynione dla dobra zrozumienia rzeczywistości jaka nas otacza. Nie ważne czy owo

READ MORE
Brytyjska Policja i jej współczesne oblicze – struktura, zadania i „apolityczność”…

Brytyjska Policja i jej współczesne oblicze – struktura, zadania i „apolityczność”…

Zanim przystąpię do krótkiego omówienia współczesnego oblicza Brytyjskej Policji warto przybliżyć jej strukturę i historię powstania, gdyż zdaniem wielu brytyjskich uczonych to właśnie historia wraz z czynnikami społeczno – ekonomicznymi

READ MORE
Czas kupić amerykański system obrony powietrznej Patriot

Czas kupić amerykański system obrony powietrznej Patriot

Relacja Stanów Zjednoczonych i Polski jest fundamentalna dla bezpieczeństwa Europy Środkowej. Wraz z nowymi wytycznymi, które Waszyngton i Warszawa podpisały w 2016 r. sojusz ten nigdy nie był silniejszy i

READ MORE
Militarna strategia a konwencjonalne odstraszanie

Militarna strategia a konwencjonalne odstraszanie

Co ma wspólnego strategia i konwencjonalne odstraszanie? Wydaje mi się, że obie te rzeczy są bezpośrednio powiązane z kwestią jak siły zbrojne danego narodu mają być użyte, aby osiągnąć specyficzne

READ MORE
Rusza kampania promocyjna Agencji Wywiadu

Rusza kampania promocyjna Agencji Wywiadu Popular

Agencja Wywiadu ma nową stronę internetową, Agencja Wywiadu pojawiła się na Twitterze, teraz Agencja Wywiadu rusza ze swoją kampanią promocyjną. A to dopiero początek, czeka nas cała seria kampanii informacyjnych

READ MORE
„Agencja badań internetowych” – czyli propaganda po rosyjsku

„Agencja badań internetowych” – czyli propaganda po rosyjsku

Agencja badań internetowych – taką nazwę nosi rosyjska organizacja, realizująca masową propagandę w mediach społecznościowych. Głównym celem działalności organizacji jest wpływ na opinię publiczną poprzez szerzenie w mediach internetowych dezinformacji,

READ MORE
Wzbierający sztorm USA-Chiny

Wzbierający sztorm USA-Chiny

Wojny były są i będą, ale nie wszystkie niosą ten sam potencjał destrukcji i zmian w systemie. Czym innym jest wojna Armenia-Azerbejdżan ciągnąca się od kilku dekad, a czym innym

READ MORE
Słowo roku – tylko konkurs?

Słowo roku – tylko konkurs?

Vape, selfie Mniej więcej co roku opinię publiczną elektryzuje informacja o wyborze kolejnego słowa roku  wybieranego w plebiscycie słownika oxfordzkiego. Ten specyficzny, ale elitarny konkurs wyłania każdego roku jedno najbardziej

READ MORE
Czy Polska potrzebuje komunikacji strategicznej?

Czy Polska potrzebuje komunikacji strategicznej?

Środowisko informacyjne Niewątpliwie od jakiegoś czasu środowisko informacyjne Europy bombardowane jest niezliczoną ilością treści, szczególnie takich które mają charakter dezinformacyjny czy propagandowy. Identyfikacja i dalsza analiza tego zjawiska wskazuje na

READ MORE
Wilczy sojusz Chiny – Rosja

Wilczy sojusz Chiny – Rosja

Najpotężniejsze i najbardziej wydajne w zabijaniu i niszczeniu są mocarstwa lądowe. To ich armie mogą przenosić najwięcej potęgi, więcej niż lotniskowce, krążowniki, okręty podwodne czy nawet bombowce strategiczne i pociski

READ MORE
Nie wysyłać broni na Ukrainę

Nie wysyłać broni na Ukrainę

Ukraiński kryzys trwa już ponad trzy lata, ale Rosja osiągnęła swój cel. Separatyści okopali się na swoich pozycjach we wschodniej Ukrainie, a prezydent Władimir W. Putin nie przejawia żadnych oznak

READ MORE
Europejskie siły nuklearne: polityczna fikcja czy kwestia czasu?

Europejskie siły nuklearne: polityczna fikcja czy kwestia czasu?

Niegdyś słabsze mocarstwa, jak Prusy lub Austria mogły poprawić swoją pozycję przez zawarcie sojuszu, który uzupełniał siłę ich wojsk siłą obcych armii. Czy dzisiaj średnie państwa europejskie takie, jak Wielka

READ MORE
Czy Egipt i Syria mają strategiczne znaczenie dla USA?

Czy Egipt i Syria mają strategiczne znaczenie dla USA?

Bez przerwy słyszę od komentatorów, dyplomatów i polityków – w różnych mediach – że Egipt i Syria mają strategiczne znaczenie dla Ameryki. Jeśli bliżej przyjrzymy się twardym faktom, ten wykreowany

READ MORE
Jack Ryan czyli Tom Clancy wielkim pisarzem był…

Jack Ryan czyli Tom Clancy wielkim pisarzem był…

Tom Clancy wielkim pisarzem był… To truizm, leczy w momencie, kiedy poznajemy bliżej Jacka Ryan’a stwierdzenie to nabiera ważkości. Aby wyjaśnić kim był Ryan najpierw trzeba jednak opowiedzieć kilka słów

READ MORE
Czy Wojsko Polskie budzi grozę?

Czy Wojsko Polskie budzi grozę? Popular

Chcę postawić zdecydowaną i prawdziwą tezę, że Siły Zbrojne RP są bez porównania i bezwzględnie najlepsze w subregionie Europy Środkowo-Wschodniej. Oczywiście, Wojsko Polskie ma wiele słabości na różnych obszarach: od

READ MORE
Wykorzystywanie śmierci operatora GROM przez polityków

Wykorzystywanie śmierci operatora GROM przez polityków Popular

W dniu dzisiejszym (1 września 2016 r.) posłanka Katarzyna Lubnauer w imieniu partii .Nowoczesna Ryszarda Petru, zażądała od Ministra Obrony Narodowej Antoniego Macierewicza, wyjaśnień w sprawie tragicznej śmierci operatora GROM. Posłanka Lubnauer

READ MORE
Trwa nabór do OS Commando dla kandydatów do Wojsk Specjalnych

Trwa nabór do OS Commando dla kandydatów do Wojsk Specjalnych Popular

Jeszcze tylko miesiąc pozostał zainteresowanym na złożenie wniosku przez kandydatów na żołnierzy Wojsk Specjalnych. 30 września 2016 r. upływa termin dla cywili ubiegających się o przyjęcie do Ośrodka Szkolenia „Commando”

READ MORE
Ustawa antyterrorystyczna – fakty i mity

Ustawa antyterrorystyczna – fakty i mity

Ustawa antyterrorystyczna wzbudza wśród obywateli wielkie emocje. Jak się jednak okazuje, w większości niepotrzebnie gdyż ów emocje podgrzewają głównie politycy, realizując swoje polityczne cele. Najczęściej bazują oni na niskich pobudkach, grając

READ MORE
Szczyt NATO w Rydze? Macierewicz krytykuje dezinformację niemieckich mediów

Szczyt NATO w Rydze? Macierewicz krytykuje dezinformację niemieckich mediów

Szef MON Antoni Macierewicz spotkał się z dziennikarzami po raz pierwszy w miejscu, gdzie w lipcu odbędzie się szczyt NATO, na Stadionie Narodowym. Wyjaśniał, że wszelkie publikacje o przeniesieniu szczytu

READ MORE
Wojskowy rytuał salutowania

Wojskowy rytuał salutowania

Stara maksyma mówi, że jak nas widzą tak nas piszą ma szczególne zastosowanie w wojsku. W dzisiejszych czasach kiedy to wystąpienia żołnierzy nie tylko są relacjonowane na żywo ale także

READ MORE
Muzeum tajne przez poufne: 1 marca Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Muzeum tajne przez poufne: 1 marca Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Mało kto wie o Izbie Pamięci Ofiar Terroru Komunistycznego mieszczącej się w podziemiach siedziby Służby Kontrwywiadu Wojskowego przy ul. Oczki 1. Ta trudna jak na muzeum lokalizacja jest przyczyną, że

READ MORE
Niemieckie błędne koło bezpieczeństwa

Niemieckie błędne koło bezpieczeństwa

Dzisiejsze (2 stycznia 2016 r.), internetowe wydanie Deutsche Welle informuje, iż Niemcy chcą zacieśnić współpracę ze służbami specjalnymi państw trzecich. Jest to pokłosie niedoszłych, sylwestrowych zamachów terrorystycznych w Monachium. W

READ MORE
Służby, uchodźcy, terroryzm, Ukraina, Rosja – rok 2015 na Sztab.org

Służby, uchodźcy, terroryzm, Ukraina, Rosja – rok 2015 na Sztab.org

Kończy się rok 2015, rok wielu wydarzeń i zmian, często tragicznych w skutkach. Na naszych łamach poruszaliśmy wiele tematów będących na ustach świata. Staraliśmy się przedstawiać wydarzenia i fakty nie

READ MORE
Ustawa antyterrorystyczna – konieczność czy nadmuchany balon

Ustawa antyterrorystyczna – konieczność czy nadmuchany balon

Polski rząd zapowiada wprowadzenie pierwszej w historii III RP ustawy antyterrorystycznej, mylonej przez dziennikarzy z zapisami o kontroli operacyjnej. Czy faktycznie potrzebujemy takiej ustawy, czy może wystarczy zmienić Ustawę o

READ MORE
Ochrona interesów RP i UE – relacja i wnioski z seminarium na WSPol

Ochrona interesów RP i UE – relacja i wnioski z seminarium na WSPol

W dniach 9 – 10 listopada 2015 r. na terenie Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie odbyło się międzynarodowe seminarium naukowe „Współpraca organów ścigania i innych instytucji państwowych w zakresie ochrony

READ MORE